Bosh sahifa › Grammatika › 〜と、…
〜と、… N5
...sa (doimo / tabiiy ravishda shunday boʻladi)
Shakllanishi
- V-る + と
- V-ない + と
- イA-い + と
- ナA ∕ N + だと
Izoh
Birinchi harakat sodir boʻlsa, ikkinchisi muqarrar, tabiiy yoki odatiy ravishda yuz berishini bildiradi: tabiat qonunlari, mashinalarning ishlashi, yoʻl koʻrsatish, odatlar. Ikkinchi qismda buyruq, iltimos, niyat (〜てください, 〜たい, 〜よう) ishlatib boʻlmaydi — bu eng koʻp uchraydigan xato. Oʻtgan zamonda kutilmagan kashfiyotni ham bildiradi: 「窓を開けると、雪が降っていた」.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ば」, 「〜たら」, 「〜ますと」. 「〜と」 natija tabiiy, muqarrar, har safar takrorlanishini bildiradi (tabiat qonuni, mashina, yoʻl koʻrsatish), shuning uchun ikkinchi qismda iltimos, buyruq, niyat kelmaydi — bu jihatdan 「〜たら」dan keskin farq qiladi. 「〜ば」 ham qonuniyatni bildiradi, lekin shartning oʻziga urgʻu beradi; 「〜ますと」 esa 「〜と」ning xizmat koʻrsatish nutqidagi hurmatli shakli, maʼnosi bir xil.
Misollar (6)
- 春になると、桜が咲きます。Bahor kelsa, sakura gullaydi.
- このボタンを押すと、水が出ます。Bu tugmani bossangiz, suv chiqadi.
- 右に曲がると、郵便局があります。Oʻngga burilsangiz, pochta bor.
- お酒を飲むと、顔が赤くなります。Ichimlik ichsam, yuzim qizarib ketadi.
- このスイッチを入れると、電気がつきます。Shu tugmani yoqsangiz, chiroq yonadi.
- まっすぐ行くと、左に銀行が見えます。Toʻgʻri yursangiz, chap tomonda bank koʻrinadi.
Eslatmalar
- 「と」 — muqarrar natija; 「たら」 — bir martalik shart; 「ば」 — umumiy shart; 「なら」 — suhbatdoshning gapiga tayangan shart.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
春になる( )、桜が咲きます。
- のに
- まで
- と
- ても
Bahor kelsa, sakura gullaydi.
Tabiiy, doimiy natija 'と' bilan ifodalanadi. 〜のに qarama-qarshilikni bildiradi.
このボタンを押す( )、お釣りが出ます。
- ように
- のに
- と
- ても
Bu tugmani bossangiz, qaytim chiqadi.
V-る + と — 'shunday qilinsa, albatta shu natija'. 〜ても natija o'zgarmasligini bildiradi.
右に曲がる( )、郵便局があります。
- のに
- と
- ても
- まで
O'ngga burilsangiz, pochta bor.
V-る + と: muqarrar natija, yo'l ko'rsatish.
部屋が静か( )、よく眠れます。
- と
- だと
- なと
- のと
Xona jim bo'lsa, yaxshi uxlay olaman.
ナ-sifat: ナA + だと.
眼鏡をかけない( )、黒板の字が見えません。
- のに
- まで
- ても
- と
Ko'zoynak taqmasam, doskadagi yozuvni ko'rmayman.
V-ない + と: shart, natija doimo shunday.
私は[ すぐ / お酒を / と / 飲む ]顔が赤くなる。
私はお酒を飲む★とすぐ顔が赤くなる。
Men spirtli ichimlik ichsam, darrov yuzim qizarib ketadi.
この道を[ まっすぐ / と / 右に公園があります / 行く ]。
この道をまっすぐ行く★と右に公園があります。
Bu yo'ldan to'g'ri borsangiz, o'ng tomonda bog' bor.
毎朝コーヒーを[ 覚めない / 飲まない / 目が / と ]。
毎朝コーヒーを飲まない★と目が覚めない。
Har ertalab qahva ichmasam, uyg'ona olmayman.
[ 夜 / 太りやすい / 食べると / 遅く ]です。
夜遅く食べると★太りやすいです。
Kechasi kech ovqatlansangiz, oson semirasiz.
[ 日曜日 / 込んでいる / 道が / だと ]。
★日曜日だと道が込んでいる。
Yakshanba bo'lsa, yo'llar tirband bo'ladi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜ばいい ...sa boʻladi, ...sa yaxshi (maslahat, yoʻl)
- 〜ばいいのに ...sa boʻlardi-ku, ...sa edi
- 条件形:V-ば∕〜ば agar ...sa (shart shakli)
- Nなら、… agar N boʻlsa; N haqida gapiradigan boʻlsak
- 〜ますと∕〜ですと ...sangiz, ...ganda (rasmiy shart)
- 〜ならまだしも ...boʻlsa mayli-ya (lekin...)
- 〜ばこそ aynan ...boʻlgani uchungina (taʼkidli sabab)
- 〜と…た∕〜たら…た ...sa, (kutilmaganda) ...ibdi; ...ganimda ...ekan (kashfiyo…