Bosh sahifa › Grammatika › 〜たら、…
〜たら、… N5
agar ...sa; ...ganda (keyin)
Shakllanishi
- V-た + ら
- イA い→かったら
- ナA ∕ N + だったら
- V-ない ない→なかったら
Izoh
1) Shart: "agar ...sa" — bir martalik, aniq vaziyatlar uchun eng koʻp ishlatiladigan shart shakli; keyingi qismda iroda, iltimos, buyruq ham kelishi mumkin. 2) Vaqt: "...gandan keyin" — old qismdagi ish albatta sodir boʻlishi kutilsa: 「駅に着いたら電話して」. 3) Oʻtgan zamonda kutilmagan kashfiyot: 「家に帰ったら、荷物が届いていた」. Soʻzlashuvda juda keng tarqalgan.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ば」, 「〜と」, 「〜なら」. 「〜たら」 eng keng va soʻzlashuvdagi shart: bir martalik aniq vaziyat, keyin iltimos, buyruq, niyat bemalol keladi 「( 駅に着いたら電話して」); 「〜と」 bilan bunday iltimos aytib boʻlmaydi, 「〜ば」 esa koʻproq umumiy qonuniyat uchun. 「〜なら」dan vaqt tartibida farq qiladi: 「行ったら」 — borgandan keyin, 「行くなら」 — borishdan oldin.
Misollar (6)
- 仕事が終わったら、一緒に飲みに行きましょう。Ish tugagach, birga ichgani boraylik.
- 駅に着いたら、電話してください。Bekatga yetganingizda qoʻngʻiroq qiling.
- お金があったら、世界旅行をしたい。Pulim boʻlsa, dunyo boʻylab sayohat qilmoqchiman.
- 窓を開けたら、涼しい風が入ってきた。Derazani ochsam, salqin shamol kirdi.
- 大人になったら、医者になりたい。Katta boʻlganimda shifokor boʻlmoqchiman.
- わからなかったら、聞いてください。Tushunmasangiz, soʻrang.
Eslatmalar
- 〜たら(eng keng) ∕ 〜ば(qonuniyat) ∕ 〜と(muqarrar natija, keyin iroda kelmaydi) ∕ 〜なら (mavzu, maslahat).
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
駅に( )、電話してください。
- 着けば
- 着くと
- 着いたら
- 着くなら
Bekatga yetib borganingizda, qo'ng'iroq qiling.
Keyingi gap iltimos bo'lsa va harakat tugagach bajarilsa 'たら' ishlatiladi. 'と' bilan iltimos gapi kelmaydi.
明日、天気が( )、海に行きましょう。
- よかったら
- いいと
- よくたら
- いいたら
Ertaga havo yaxshi bo'lsa, dengizga boraylik.
イA: い → かったら (いい → よかったら). 'と' bilan taklif gapi ishlatilmaydi.
もし宝くじが( )、世界旅行をしたい。
- 当たると
- 当たったら
- 当たっても
- 当たりたら
Agar lotereya yutsam, dunyo bo'ylab sayohat qilmoqchiman.
V-た + ら: agar ... bo'lsa (istak bilan).
寒( )、窓を閉めてください。
- いたら
- くたら
- かったら
- だったら
Sovuq bo'lsa, derazani yoping.
イ-sifat: い → かったら.
明日、( )、一緒に買い物に行きませんか。
- 暇かったら
- 暇たら
- 暇なったら
- 暇だったら
Ertaga bo'sh bo'lsangiz, birga xarid qilishga bormaymizmi?
ナ-sifat: ナA + だったら.
宿題が[ 終わったら / 全部 / 行っても / 遊びに ]いいよ。
宿題が全部終わったら★遊びに行ってもいいよ。
Uy vazifasi to'liq tugasa, o'ynagani borsang bo'ladi.
[ 帰ったら / 家に / すぐ / 手を洗いなさい ]。
家に★帰ったらすぐ手を洗いなさい。
Uyga qaytgach, darhol qo'lingni yuv.
もし[ なかったら / 聞いて / わから / 先生に ]ください。
もしわからなかったら★先生に聞いてください。
Agar tushunmasangiz, ustozdan so'rang.
窓を[ きれいな / 見えた / 開けたら / 山が ]。
窓を★開けたらきれいな山が見えた。
Derazani ochsam, chiroyli tog' ko'rindi.
大人に[ ですか / なったら / なりたい / 何に ]。
大人になったら何になりたい★ですか。
Katta bo'lganingda kim bo'lishni xohlaysan?
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- «V»たほうがいい ...qilgani maʼqul, ...qilganingiz yaxshi
- 〜たらいい ...sa boʻladi, ...qilsangiz yaxshi (maslahat); ...sa edi (i…
- 〜たら?∕〜たらどうですか ...sang-chi?, ...sangiz qanday? (maslahat)
- 〜あげく(に) ...ib-...ib, oxir-oqibat (koʻpincha yomon natija)
- 〜たとたん(に) ...ishi bilan(oq), ...gan zahoti
- 〜たばかり hozirgina ...di, yaqinda ...di
- 〜後で∕〜後に ...dan keyin
- «V»たことがある ...qilgan tajribam bor, ...ganman