Bosh sahifa › Grammatika › 尊敬語
尊敬語 N4
Hurmat tili (boshqa odam harakatini ulugʻlash)
Shakllanishi
- お + V-ます語幹 + になる
- V-受身形(〜れる‧〜られる)
- 特別な動詞:いらっしゃる‧おっしゃる‧召し上がる‧ご覧になる
Izoh
Suhbatdosh yoki uchinchi shaxs (mijoz, boshliq, katta yoshli) ning harakatini ulugʻlab ifodalash uchun ishlatiladi. Uch usul bor: 1) 「お〜になる」 (お帰りになる); 2) passiv shakl 「( 書かれる」) — biroz yengilroq hurmat; 3) maxsus feʼllar 「( いらっしゃる」, 「おっしゃる」). Hech qachon oʻz harakatingizga ishlatmang.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 謙譲語, 丁寧語. 尊敬語 boshqalarning (mijoz, rahbar) harakatini koʻtaradi, 謙譲語 esa oʻzimizning harakatimizni pasaytirib xuddi shu natijaga erishadi: 「いらっしゃる」 ⇔ 「まいる」. 丁寧語 (です‧ます) hech kimni koʻtarmaydi ham, pasaytirmaydi ham, faqat nutqni muloyim qiladi. Asosiy savol — harakat egasi kim: boshqa kishi boʻlsa 尊敬語.
Misollar (6)
- 先生、この本をご覧になりましたか。Ustoz, bu kitobni koʻrdingizmi?
- 社長は何時にいらっしゃいますか。Direktor soat nechada keladilar?
- 部長はコーヒーを召し上がりますか。Boʻlim boshligʻi qahva ichadilarmi?
- お客様はどちらにお住まいですか。Mijoz qayerda yashaydilar?
- 社長が新しい車をお買いになりました。Direktor yangi mashina sotib oldilar.
- 先生はそのことをご存じですか。Domla bu haqda biladilarmi?
Eslatmalar
- Asosiy maxsus feʼllar: 行く‧来る‧いる→いらっしゃる、言う→おっしゃる、食べる→召し上がる、見る→ ご覧になる、する→なさる.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
社長は何時に会社に( )か。
- いらっしゃいました
- 参りました
- 伺いました
- おりました
Direktor kompaniyaga soat nechada keldilar?
Direktorning harakati uchun hurmat tili (尊敬語): いらっしゃる. 参る va 伺う kamtarlik tili.
先生はもう昼ご飯を( )。
- いただきました
- 拝見しました
- 申し上げました
- 召し上がりました
Ustoz tushlikni allaqachon qildilar.
Ustoz yeyishi uchun 尊敬語 召し上がる. いただく 謙譲語, o'zimiz yeganda ishlatiladi.
先生は毎朝6時に起き( )そうです。
- られる
- させる
- いたす
- まいる
Ustoz har kuni ertalab soat 6 da turar ekanlar.
Hurmat shakli sifatida majhul shakl: 起きる → 起きられる. いたす, まいる kamtarona.
社長、明日のパーティーで何を( )ますか。
- いただき
- 召し上がり
- 拝見し
- 申し
Direktor, ertangi ziyofatda nima tanovul qilasiz?
Direktorning yeyishi – hurmat fe'li 召し上がる. いただく kamtarona.
お客様が( )ら、すぐに知らせてください。
- まいった
- 伺った
- お見えになった
- おった
Mehmon kelsalar, darhol xabar bering.
Mehmonning kelishi – hurmat shakli お見えになる. まいる, 伺う kamtarona.
部長は、[ 会議 / 資料を / の / ご覧になりましたか ]。
部長は、会議の★資料をご覧になりましたか。
Bo'lim boshlig'i, majlis hujjatlarini ko'rdingizmi?
先生は来月[ 新しい / を / 出版される / 本 ]そうです。
先生は来月★新しい本を出版されるそうです。
Ustoz keyingi oy yangi kitob nashr qilar ekanlar.
社長は[ 何時 / になりますか / お戻り / ごろ ]。
社長は何時★ごろお戻りになりますか。
Direktor soat nechalarda qaytadilar?
お客様が[ お / なった / に / 使い ]タオルは、こちらに入れてください。
お客様がお使い★になったタオルは、こちらに入れてください。
Mehmonlar foydalangan sochiqlarni bu yerga soling.
先生は[ 何を / いるんですか / されて / 研究 ]。
先生は何を研究されて★いるんですか。
Ustoz nimani tadqiq qilyaptilar?
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 謙譲語 Kamtarlik tili (oʻz harakatini pastroq qilib aytish)
- 丁寧語 Muloyim til (です‧ます shakli)
- 聞こえる eshitilmoq (tovush oʻz-oʻzidan qulogʻiga kirmoq)
- 見える koʻrinmoq (oʻz-oʻzidan koʻzga tashlanmoq)
- «N»がする (hid, taʼm, ovoz, his) sezilmoq, kelmoq
- 〜ぶる oʻzini ...dek koʻrsatmoq, ...sifatida oʻzini tutmoq
- «N»中∕«N»中 ...davomida, ...jarayonida; butun ... boʻyi
- 〜がいちばん… ...eng ... (uchta va undan ortiq narsa ichida)