Bosh sahifa › Grammatika › 意向形:V-よう
意向形:V-よう N4
feʼlning iroda (niyat/daʼvat) shakli: ...aylik, ...ay
Shakllanishi
- 1-guruh: V-る う→お段 + う(書く→書こう)
- 2-guruh: V-ます語幹 + よう(食べる→食べよう)
- する→しよう
- 来る→来よう
Izoh
「〜ましょう」ning oddiy (norasmiy) shakli: yaqin kishilarga "keling, ...aylik" deb taklif qilishda yoki oʻzining niyatini ifodalashda ishlatiladi. Koʻpincha 「〜ようと思う」 (…moqchiman), 「〜ようとする」 (…moqchi boʻlmoq) kabi qoliplarning asosi boʻladi. Faqat iroda bilan bajariladigan feʼllarda ishlatiladi: 「わかろう」, 「ある」dan 「あろう」 kabi shakllar kundalik nutqda deyarli ishlatilmaydi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ましょう」, 「〜ようと思う」, 「〜つもりだ」. 「〜ましょう」 bilan maʼnosi bir xil (taklif yoki niyat), farqi faqat uslubda: iroda shakli yaqinlar bilan norasmiy nutqda, 「〜ましょう」 esa muloyim nutqda ishlatiladi. Yakka holdagi 「行こう」 asosan daʼvat yoki oʻziga-oʻzi aytilgan qaror boʻlib, boshqalarga niyatni aytishda 「〜ようと思う」 yoki 「〜つもりだ」 kerak boʻladi. Inkor niyat uchun 「〜まい」 (yozma) yoki 「〜ないでおこう」 ishlatiladi.
Misollar (6)
- 疲れたね。ちょっと休もう。Charchadik-a. Biroz dam olaylik.
- 今日から毎日日本語を勉強しよう。Bugundan boshlab har kuni yapon tilini oʻrganaman (deb niyat qildim).
- お腹がすいたね。何か食べよう。Qorin ochdi-a. Biror narsa yeylik.
- 今年こそタバコをやめよう。Bu yil albatta chekishni tashlayman.
- ちょっと休憩しようか。Biroz tanaffus qilaylikmi?
- もう遅いから、寝よう。Kech boʻldi, uxlaylik.
Eslatmalar
- 丁寧な形: 〜ましょう. 否定の意志: 〜まい (yozma) yoki 〜ないでおこう.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
疲れたね。ちょっと休( )か。
- みよう
- めよう
- むよう
- もう
Charchadik-a. Biroz dam olaylikmi?
1-guruh fe'lning iroda shakli: 休む → 休もう (u → o + う). 休みよう noto'g'ri.
よし、明日から毎朝走( )。
- りよう
- ろう
- れよう
- るよう
Xo'p, ertadan boshlab har kuni ertalab yuguraman.
走る (1-guruh) → 走ろう. 走りよう yoki 走れよう noto'g'ri shakllar.
雨がやんだね。そろそろ帰ろ( )か。
- よう
- る
- う
- れ
Yomg'ir to'xtadi. Endi ketaylikmi?
1-guruh: 帰る → 帰ろう.
明日は休みだから、映画でも見( )。
- ろう
- おう
- る
- よう
Ertaga dam olish kuni, kino-pino ko'raylik.
2-guruh: 見る → 見よう.
今度の休みに、みんなでバーベキューを( )。
- しよう
- しろう
- すよう
- さよう
Keyingi dam olishda hammamiz bilan barbekyu qilaylik.
する ning iroda shakli – しよう.
天気がいいから、[ 近く / 散歩に行こう / 公園へ / の ]。
天気がいいから、近くの★公園へ散歩に行こう。
Havo yaxshi, yaqindagi bog'ga sayrga boraylik.
おなかが空いたね。[ か / 何か / よう / 食べ ]。
おなかが空いたね。★何か食べようか。
Qornimiz ochdi. Biror narsa yeymizmi?
時間がないから、[ よ / タクシー / 行こう / で ]。
時間がないから、タクシー★で行こうよ。
Vaqt yo'q, taksida boraylik.
明日、図書館[ で / しよう / 勉強 / 一緒に ]。
明日、図書館で一緒に★勉強しよう。
Ertaga kutubxonada birga o'qiylik.
もう遅いから、[ か / そろそろ / よう / 寝 ]。
もう遅いから、そろそろ寝よう★か。
Kech bo'ldi, endi uxlaymizmi?
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 可能形:V-える∕V-られる feʼlning imkoniyat shakli: ...a olmoq
- 〜させられる majburan ...moq, ...ishga majbur boʻlmoq (kauzativ-majhul)
- 〜な(禁止) ...qilma! (qatʼiy taqiq)
- 〜させておく ...ishiga qoʻyib bermoq; ...dirib qoʻymoq
- 命令形(〜ろ‧〜え) feʼlning buyruq shakli
- V受身形+てしまう(〜られてしまう) ...qilinib qoʻyildi (noxush passiv holat)
- 受身形:V-られる feʼlning majhul nisbat (passiv) shakli
- 使役形:V-させる feʼlning orttirma nisbati: ...tirmoq, ...dirmoq (majburlash…