Bosh sahifa › Grammatika › 受身形:V-られる
受身形:V-られる N4
feʼlning majhul nisbat (passiv) shakli
Shakllanishi
- 1-guruh: V-ない ない→れる(書く→書かれる)
- 2-guruh: V-ます語幹 + られる(見る→見られる)
- する→される
- 来る→来られる
Izoh
Harakat obʼektini gap egasi qilib koʻrsatadi: "A B tomonidan ...ildi". Harakatni bajaruvchi に (baʼzan から ∕によって) bilan belgilanadi. Yaponchada oʻziga xos "zarar koʻrish passivi" (迷惑の受身) ham bor: 「雨に降られた」 — yomgʻir yogʻib, men aziyat chekdim. Ixtiro, asar kabi tarixiy faktlarda 「〜によって」 ishlatiladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「使役形」, 「可能形」, 「〜させられる」, oʻtimsiz feʼl. 「使役形」 harakatni boshqaga qildirishni, 「受身形」 esa harakatni boshqadan qabul qilishni bildiradi; ikkalasi birikib 「〜させられる」 (majburan qilishga toʻgʻri keldi) boʻladi. 2-guruh feʼllarida 「可能形」 bilan shakli bir: 「見られる」 — "koʻriladi" yoki "koʻra oladi", farqni kontekst va 「に」 bor-yoʻqligi beradi. Oʻtimsiz feʼl 「( ドアが開いた」) natijani bajaruvchisiz bildiradi, passiv 「( ドアが開けられた」) esa kimdir qilganini nazarda tutadi.
Misollar (6)
- 電車で隣の人に足を踏まれた。Poyezdda yonimdagi odam oyogʻimni bosib oldi.
- 弟に日記を読まれた。Ukam kundaligimni oʻqib qoʻydi.
- 雨に降られて、びしょぬれになった。Yomgʻirda qolib, jiqqa hoʻl boʻldim.
- このお寺は八百年前に建てられた。Bu ibodatxona sakkiz yuz yil oldin qurilgan.
- 母に部屋を掃除しなさいと言われた。Onam xonamni tozalashimni aytdi.
- オリンピックは四年に一度開かれる。Olimpiada toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladi.
Eslatmalar
- 2-guruh 受身形 va 可能形 bir xil: 見られる (koʻriladi / koʻra oladi) — maʼnoni kontekst belgilaydi.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
私は母に日記を読ま( )、とても恥ずかしかった。
- れた
- られた
- された
- れさせた
Kundaligimni onam o'qib qo'ydi, juda uyaldim.
1-guruh: 読む → 読まれる. られる 2-guruh fe'llariga qo'shiladi.
この寺は300年前に建て( )。
- ました
- させました
- られました
- れました
Bu ibodatxona 300 yil oldin qurilgan.
2-guruh: 建てる → 建てられる.
私は先生にほめ( )、うれしかった。
- られて
- させて
- させられて
- て
O'qituvchi meni maqtadi, xursand bo'ldim.
2-guruh: ほめる → ほめられる.
弟は母にしから( )。
- せた
- れた
- られた
- った
Ukamni onam urishdi.
1-guruh: しかる → しかられる.
この歌は世界中の人に( )います。
- 愛させて
- 愛して
- 愛されて
- 愛させられて
Bu qo'shiqni butun dunyo odamlari sevadi.
する-fe'l: 愛する → 愛される.
昨日、電車の中で[ 踏まれた / 知らない / 足を / 人に ]。
昨日、電車の中で知らない人に★足を踏まれた。
Kecha poyezdda notanish odam oyog'imni bosib oldi.
この[ 小説は / 言語に / 翻訳されている / 多くの ]。
この小説は多くの★言語に翻訳されている。
Bu roman ko'plab tillarga tarjima qilingan.
夜中に[ 泣かれて / 赤ちゃんに / よく / 眠れなかった ]。
夜中に赤ちゃんに★泣かれてよく眠れなかった。
Yarim tunda chaqaloq yig'lab, yaxshi uxlay olmadim.
次の[ 会議は / 行われる / 月曜日に / 来週の ]予定です。
次の会議は来週の月曜日に★行われる予定です。
Keyingi majlis kelasi dushanba kuni o'tkaziladi.
妹に[ していた / 大切に / 食べられた / ケーキを ]。
妹に★大切にしていたケーキを食べられた。
Asrab qo'ygan tortimni singlim yeb qo'ydi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 可能形:V-える∕V-られる feʼlning imkoniyat shakli: ...a olmoq
- 〜させられる majburan ...moq, ...ishga majbur boʻlmoq (kauzativ-majhul)
- 〜な(禁止) ...qilma! (qatʼiy taqiq)
- 〜させておく ...ishiga qoʻyib bermoq; ...dirib qoʻymoq
- 命令形(〜ろ‧〜え) feʼlning buyruq shakli
- 意向形:V-よう feʼlning iroda (niyat/daʼvat) shakli: ...aylik, ...ay
- V受身形+てしまう(〜られてしまう) ...qilinib qoʻyildi (noxush passiv holat)
- 使役形:V-させる feʼlning orttirma nisbati: ...tirmoq, ...dirmoq (majburlash…