Bosh sahifa › Grammatika › «V»ていらっしゃる∕〜でいらっしゃる
«V»ていらっしゃる∕〜でいらっしゃる N3
...yaptilar, ...ib turibdilar; ...dirlar (hurmat shakli)
Shakllanishi
- V-て + いらっしゃる
- N ∕ナA + でいらっしゃる
Izoh
1) 「〜ている」ning hurmat shakli: hurmatli kishining hozir davom etayotgan harakati yoki holatini ifodalaydi: 「先生は本を読んでいらっしゃる」. 2) 「〜だ∕です」ning hurmat shakli: hurmatli kishi haqida "...dirlar" maʼnosida: 「田中様でいらっしゃいますか」. ます shakli 「いらっしゃいます」. Narsalar va oʻzi haqida ishlatilmaydi — u holda 「でございます」 yoki 「〜ております」 ishlatiladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ております」, 「でございます」, 「お〜です」. 「〜ていらっしゃる」 hurmatli kishining davomli harakati, 「〜ております」 esa oʻzimizniki (kamtarlik): 「先生は待っていらっしゃる」 ⇔ 「私は待っております」. 「でいらっしゃる」 shaxs haqida, 「でございます」 esa oʻzimiz yoki narsa haqida: 「田中様でいらっしゃいますか」 ⇔ 「田中でございます」. 「お〜です」 ham hurmatli kishining holatini bildiradi, lekin qisqaroq, xizmat muhitiga xos.
Misollar (6)
- 社長は今、お客様と話していらっしゃいます。Direktor hozir mehmon bilan gaplashyaptilar.
- 失礼ですが、山田様でいらっしゃいますか。Kechirasiz, siz Yamada janoblarimisiz?
- 部長は今電話をしていらっしゃいます。Boʻlim boshligʻi hozir telefonda gaplashyaptilar.
- お客様がロビーで待っていらっしゃいます。Mehmon qabulxonada kutib turibdilar.
- 先生はいつもお元気でいらっしゃいますね。Domla doim tetik-sogʻlomlar-a.
- 田中先生は有名な作家でいらっしゃいます。Tanaka domla mashhur yozuvchilar.
Eslatmalar
- 〜ている: 尊敬 〜ていらっしゃる∕謙譲 〜ておる(〜ております).
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
先生は今、何を読んで( )か。
- おります
- まいります
- いらっしゃいます
- ございます
Ustoz hozir nima o'qiyaptilar?
Hurmatli kishining davom etayotgan harakati: V-て + いらっしゃる. おります kamtarona, o'zimiz uchun.
田中様のお父様は、お医者様( )。
- でおります
- でいらっしゃいます
- にいらっしゃいます
- でまいります
Tanaka-samaning otalari shifokor ekanlar.
N + でいらっしゃる = です ning hurmatli odam uchun shakli. に bilan esa 'joyda bo'lmoq' ma'nosi chiqadi.
部長は今、お客様と話して( )。
- おります
- いらっしゃいます
- まいります
- ございます
Bo'lim boshlig'i hozir mehmon bilan gaplashyaptilar.
Hurmatli kishining hozirgi harakati – V-て+いらっしゃる. おります kamtarona.
田中先生の奥様はとてもお元気( )。
- でおります
- でまいります
- でいらっしゃいます
- でいたします
Tanaka ustozning rafiqalari juda bardam.
ナA+でいらっしゃる – hurmatli kishi holati. でおります kamtarona.
先生は今、どちらに住んで( )か。
- おります
- まいります
- いたします
- いらっしゃいます
Ustoz, hozir qayerda yashaysiz?
Ustozning holati – 〜ていらっしゃる. おります o'zimiz uchun.
社長は今、[ 奥様 / 旅行 / と / していらっしゃいます ]。
社長は今、奥様と★旅行していらっしゃいます。
Direktor hozir rafiqalari bilan sayohat qilyaptilar.
お客様が[ ロビー / 待って / いらっしゃいます / で ]。
お客様が★ロビーで待っていらっしゃいます。
Mehmon vestibyulda kutyaptilar.
山田様は[ 有名な / で / いらっしゃいます / 画家 ]。
山田様は有名な★画家でいらっしゃいます。
Yamada janoblari mashhur rassom.
先生は毎日[ 遅く / いらっしゃる / 研究して / まで ]そうです。
先生は毎日遅くまで★研究していらっしゃるそうです。
Ustoz har kuni kechgacha tadqiqot qilar ekanlar.
部長の[ お母様 / お元気 / は / でいらっしゃいますか ]。
部長のお母様はお元気★でいらっしゃいますか。
Bo'lim boshlig'ining onalari sog'-salomatmilar?
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- «V»ております ...yapman, ...ib turibman 「(〜ています」ning kamtarona shakli)
- 〜てはいられない∕〜ではいられない ...qilib oʻtirolmaymiz, ...qilib turish mumkin emas
- 〜てばかりはいられない faqat ...qilib oʻtira olmaymiz (boshqa ish qilish kerak)
- 〜てはいけない ...qilish mumkin emas (taqiq)
- 〜てもいい∕〜てもよろしい ...qilsa boʻladi, mayli (ruxsat)
- 〜てはならない ...qilmaslik kerak, ...ish mumkin emas (qatʼiy taqiq)
- 〜てほしい (boshqa birov) ...qilishini istamoq
- 〜てみる ...qilib koʻrmoq (sinab koʻrish)