Bosh sahifa › Grammatika › Vつつ∕Vつつも
Vつつ∕Vつつも N2
...ib turib (bir vaqtda); ...sa-da (qarama-qarshilik)
Shakllanishi
- V-ます語幹 + つつ
- V-ます語幹 + つつ(も)
Izoh
Ikki maʼnosi bor: 1) bir kishi ikki harakatni bir vaqtda bajaradi — 「ながら」 ning yozma shakli; 2) 「つつも」 shaklida — "...ni bila turib / ...sa ham" (qarama-qarshilik), koʻpincha 「思う」, 「知る」, 「言う」 bilan: 「悪いと知りつつ」. Ikkinchi maʼno N3 da ayniqsa muhim. Yozma, adabiy uslubga xos.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ながら(も)」, 「〜ものの」, 「〜にも関わらず」. Qarama-qarshilik maʼnosida 「〜つつ(も)」 「〜ながらも」 bilan deyarli bir xil, farqi — 「つつ」 yanada yozma va adabiy, koʻpincha 「思う」「知る」 bilan "bila turib, oʻylasa-da" maʼnosida keladi 「( 悪いと知りつつ」). 「〜ながらも」 sifat va otlar bilan ham keladi, 「つつ」 esa faqat feʼl bilan. 「〜ものの」 tan olingan faktdan keyin kutilgan natija kelmaganini bildiradi, bir shaxsning ichki ziddiyatini emas.
Misollar (6)
- 景色を楽しみつつ、ゆっくり歩いた。Manzaradan zavqlangan holda sekin yurdim.
- 体に悪いと知りつつも、タバコをやめられない。Sogʻliqqa zararligini bila turib ham chekishni tashlay olmayman.
- 悪いと知りつつも、うそをついてしまった。Yomonligini bila turib, yolgʻon gapirib qoʻydim.
- やめようと思いつつ、また食べてしまった。Tashlayman deb oʻylab turib, yana yeb qoʻydim.
- 早く寝なければと思いつつも、夜更かしをしてしまう。Erta yotishim kerak deb oʻylasam-da, kech yotib qolaman.
- 反省しつつも、同じミスをしてしまった。Afsuslansam-da, xuddi shu xatoni qildim.
Eslatmalar
- 「ながら」 soʻzlashuvda; 「つつ」 yozma. Qarama-qarshilik maʼnosida 「〜ながらも」 ga teng.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
体に悪いと知り( )、タバコをやめられない。
- ついでに
- ながらに
- つつも
- 次第
Sog'liqqa zararli ekanini bilsa-da, chekishni tashlay olmayapti.
V-ます asos + つつも — '...sa-da (qarama-qarshilik)'. ついでに 'shu bahonada' degani.
音楽を聞き( )、海辺を散歩した。
- がちに
- かけて
- 次第
- つつ
Musiqa tinglab turib, dengiz bo'yida sayr qildim.
つつ — ikki harakat bir vaqtda (ながら kabi). 次第 '...ishi bilanoq' ma'nosini beradi.
悪いと思い( )、友達の秘密を話してしまった。
- ついでに
- つつも
- 次第
- かけて
Yomonligini bilsam-da, do'stimning sirini aytib qo'ydim.
V-ます語幹 + つつも: '...sa-da' (qarama-qarshilik).
景色を楽しみ( )、ゆっくりと山を登った。
- がちに
- 次第
- つつ
- っぽく
Manzaradan zavqlanib, sekin-asta tog'ga chiqdik.
V-ます語幹 + つつ: ikki harakat bir vaqtda.
ダイエット中だと言い( )、彼女はケーキを三つも食べた。
- かけて
- 次第
- ついでに
- つつ
Parhezdaman deb tursa-da, u uchta tort yedi.
言いつつ: 'deya turib' — qarama-qarshi harakat.
早く寝なければと[ 思い / 遅くまで / つい / つつ ]テレビを見てしまった。
早く寝なければと思いつつ★つい遅くまでテレビを見てしまった。
Erta yotishim kerak deb o'ylasam-da, beixtiyor kechgacha televizor ko'rib qo'ydim.
[ 体に / つつも / わかり / 悪いと ]、夜遅くラーメンを食べてしまう。
体に悪いとわかり★つつも、夜遅くラーメンを食べてしまう。
Sog'liqqa zararligini bilsam-da, kechasi kech ramen yeb qo'yaman.
[ 彼は / 配りつつ / 気を / 周りに ]話を進めた。
彼は★周りに気を配りつつ話を進めた。
U atrofdagilarga e'tibor berib, gapni davom ettirdi.
[ 大学を / 将来の / 考えつつ / ことを ]選んだ。
将来のことを★考えつつ大学を選んだ。
Kelajakni o'ylagan holda universitet tanladim.
[ しなければと / 返事を / もう一週間 / 思いつつ ]経ってしまった。
★返事をしなければと思いつつもう一週間経ってしまった。
Javob berishim kerak deb o'ylasam-da, bir hafta o'tib ketdi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜にくい ...qilish qiyin, noqulay
- 〜やすい ...qilish oson, qulay; ...ga moyil
- 〜得ない ...ishi mumkin emas, ...a olmaydi
- 〜得る∕〜得る ...ishi mumkin, ...a oladi
- 〜かねる ...a olmayman (muloyim rad)
- 〜がたい ...qilish qiyin, deyarli ...qilib boʻlmaydi
- 〜ようがない∕〜ようもない ...ning iloji yoʻq, ...qilib boʻlmaydi
- 〜なさい ...qil! (buyruq; kattadan kichikka)