Bosh sahifa › Grammatika › 〜かける∕〜かけだ∕〜かけの
〜かける∕〜かけだ∕〜かけの N3
...ib chala qoldirmoq; ...ay deb qolmoq
Shakllanishi
- V-ます語幹 + かける
- V-ます語幹 + かけだ
- V-ます語幹 + かけの + N
Izoh
Harakat boshlangan, lekin oxiriga yetmay toʻxtagan yoki yarim qolganini bildiradi: 「食べかけのパン」 ‒ yarim yeyilgan non. Bir lahzali feʼllar bilan "...ay deb qolmoq" maʼnosini beradi: 「死にかける」 ‒ oʻlay deb qolmoq. 「〜かけだ」 gap oxirida chala holatni bildiradi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜始める」, 「〜終わる」, 「〜たまま」. 「〜始める」 shunchaki boshlanishni bildiradi, 「〜かける」 esa boshlangan, ammo yarmida toʻxtagan, chala qolgan harakatni: 「読みかけの本」 — yarim oʻqilgan kitob, 「読み終わった本」 — oʻqib boʻlingan kitob. Bir lahzali feʼllar bilan "...ay deb qoldi" 「( 死にかける」) maʼnosi faqat 「〜かける」ga xos.
Misollar (6)
- 机の上に読みかけの本が置いてある。Stol ustida oʻqib chala qoldirilgan kitob turibdi.
- 飲みかけのコーヒーがテーブルに残っている。Ichib chala qoldirilgan qahva stolda turibdi.
- 書きかけの手紙を引き出しにしまった。Yozib chala qolgan xatni tortmaga solib qoʻydim.
- 彼女は何か言いかけて、口を閉じた。U nimadir aytay deb, ogʻzini yumdi.
- やりかけの仕事がまだたくさんある。Chala qolgan ishlarim hali koʻp.
- 読みかけの本を電車に忘れた。Oʻqib chala qoldirgan kitobimni poyezdda unutdim.
Eslatmalar
- 「話しかける」 (gap qotmoq) ‒ alohida maʼnodagi soʻz, bu qolipga kirmaydi.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
飲み( )のコーヒーが机の上に置いてある。
- かけ
- 始め
- たて
- すぎ
Stol ustida ichib chala qoldirilgan qahva turibdi.
V-ます asos + かけの + N — 'chala qolgan N'. たて 'yangi qilingan' degani.
彼は何か言い( )が、すぐに黙ってしまった。
- かけた
- ぬいた
- きった
- 終わった
U nimadir aytmoqchi bo'ldi-yu, darhol jim bo'lib qoldi.
言いかける — aytishni boshlab, to'xtatmoq. きる 'oxirigacha' degani.
壊れ( )のいすに座らないでください。
- かけ
- きり
- だし
- たて
Buzilay deb turgan stulga o'tirmang.
V-ます asos + かけの + N — chala/yarim holat.
冷蔵庫に食べ( )のケーキが入っている。
- きり
- かけ
- たて
- おわり
Muzlatgichda yeb chala qolgan tort bor.
食べかけ — yarim yeyilgan.
おぼれ( )子供を、近くにいた人が助けた。
- きった
- だした
- つくした
- かけた
Cho'kib ketay deb turgan bolani yaqindagi odam qutqardi.
V-ます asos + かける — ...ay deb qolmoq.
読み[ 忘れて / かけの / 電車に / 本を ]しまった。
読みかけの本を★電車に忘れてしまった。
O'qib chala qoldirgan kitobimni poyezdda unutib qo'ydim.
彼は[ 言い / 途中で / ことを / かけた ]やめた。
彼は言い★かけたことを途中でやめた。
U aytmoqchi bo'lgan gapini yarmida to'xtatdi.
机の上に[ 書き / 置いて / 手紙が / かけの ]あった。
机の上に書きかけの★手紙が置いてあった。
Stol ustida yozib chala qolgan xat turgan edi.
その[ 花は / かけて / 枯れ / もう ]いる。
その花はもう枯れ★かけている。
U gul so'lib qolay deb turibdi.
やり[ 帰る / かけの / 残して / 仕事を ]のは気持ちが悪い。
やり★かけの仕事を残して帰るのは気持ちが悪い。
Chala ishni qoldirib uyga ketish yoqimsiz.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜にくい ...qilish qiyin, noqulay
- 〜やすい ...qilish oson, qulay; ...ga moyil
- 〜得ない ...ishi mumkin emas, ...a olmaydi
- 〜得る∕〜得る ...ishi mumkin, ...a oladi
- 〜かねる ...a olmayman (muloyim rad)
- 〜がたい ...qilish qiyin, deyarli ...qilib boʻlmaydi
- 〜ようがない∕〜ようもない ...ning iloji yoʻq, ...qilib boʻlmaydi
- 〜なさい ...qil! (buyruq; kattadan kichikka)