Bosh sahifa › Grammatika › 〜ものだ
〜ものだ N2
...ar edi (oʻtmish odati); ...-da (umumiy haqiqat, his)
Shakllanishi
- V-た + ものだ
- V-る + ものだ
- イA-い∕ナA-な + ものだ
Izoh
1) 「V-たものだ」 — oʻtmishda tez-tez qilingan ishni sogʻinch bilan eslash: "...ar edik". 2) 「V-るものだ」 — umumiy haqiqat yoki odob qoidasi: "odatda shunday boʻladi, shunday qilish kerak". 3) Sifatlar bilan — chuqur his-tuygʻu, hayrat: "naqadar ...-a". Ogʻzaki shakli 「〜もんだ」.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ものがある」, 「〜ことか」, 「〜べきだ」. 「〜ものだ」 sifat bilan chuqur hayrat beradi va umumlashtiradi 「( 人生は短いものだ」); 「〜ものがある」 esa bitta aniq narsada seziladigan jihatni baholaydi va yozmaroq. Odob qoidasi maʼnosida 「〜べきだ」 shaxsiy fikr bilan qatʼiy talab qiladi, 「〜ものだ」 esa "odatda shunday qilinadi" deb umumiy meʼyor sifatida aytadi. 「V-たものだ」 (oʻtmish odati) — 「〜ていた」dan farqli, sogʻinch ohangini qoʻshadi.
Misollar (6)
- 子供のころは、よくこの川で泳いだものだ。Bolaligimda bu daryoda tez-tez choʻmilardik.
- 時間が経つのは本当に早いものだね。Vaqt qanchalar tez oʻtadi-ya.
- 子どもの頃、よく祖母の家に遊びに行ったものだ。Bolaligimda buvimnikiga tez-tez borardim.
- 学生時代は毎晩遅くまで話したものだ。Talabalik yillarida har kecha kechgacha gaplashardik.
- 昔はこの川で魚を捕ったものだ。Ilgari bu daryoda baliq tutardik.
- 困った時はお互い様というものだ。Qiyin paytda bir-birimizga yordam berish kerak-da.
Eslatmalar
- 「〜ものではない」 (N2-059) — "...ish yaramaydi" (maslahat-taqiq).
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
学生のころは、よく友達と朝まで話した( )。
- はずだ
- ことだ
- わけだ
- ものだ
Talabalik paytlarimda do'stlarim bilan tonggacha gaplashardik.
O'tmish odatini eslash: V-た + ものだ.
時間がたつのは早い( )ね。
- ことです
- ものです
- わけです
- はずです
Vaqt tez o'tadi-da.
Umumiy haqiqatga his bildirish: ものだ.
若いころは、よく一人で山に登った( )。
- ものだ
- ことだ
- わけだ
- はずだ
Yoshligimda tez-tez yolg'iz tog'ga chiqar edim.
V-た + ものだ = o'tmishdagi odatni eslash.
人の心は変わりやすい( )。
- ことだ
- ものだ
- わけだ
- ところだ
Odamning ko'ngli tez o'zgaradi-da.
Umumiy haqiqat: イA-い + ものだ.
目上の人には敬語を使う( )。
- ことか
- わけがない
- ものだ
- ものか
Kattalarga hurmat shaklida gapirish kerak.
Odob qoidasi: V-る + ものだ = '...ish kerak'.
子供のころは、暗くなるまで[ だ / 外で / もの / 遊んだ ]よ。
子供のころは、暗くなるまで外で遊んだ★ものだよ。
Bolaligimda qorong'i tushguncha tashqarida o'ynardik.
学生時代は[ ものだ / お金が / 苦労した / なくて ]。
学生時代はお金がなくて★苦労したものだ。
Talabalik paytimda pulim yo'q bo'lib, qiynalardim.
親の[ 分かるもの / ありがたさは / 初めて / 離れて ]だ。
親のありがたさは離れて初めて★分かるものだ。
Ota-onaning qadri ulardan uzoqlashgandagina bilinadi.
人の[ 最後まで / 話は / ものだ / 聞く ]よ。
人の★話は最後まで聞くものだよ。
Odamning gapini oxirigacha tinglash kerak.
昔はこの辺りにも[ ものだ / 小さな / 並んでいた / 店が ]。
昔はこの辺りにも小さな★店が並んでいたものだ。
Ilgari bu atrofda ham kichik do'konlar qator turardi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜ものではない ...ish yaramaydi, ...ish kerak emas
- 〜ものなら agar ...a olsa edi (amalga oshishi qiyin shart); ...gudek b…
- 〜ものの ...gan boʻlsa-da, ...ganiga qaramay
- 〜もので∕〜ものですから∕〜もんだから ...gani uchun (uzr soʻrab sabab aytish)
- 〜もの∕〜もん axir ...-da (bahona, oʻzini oqlash)
- 〜ものがある ...gan bir jihat bor, ...ligi seziladi
- 〜ものか∕〜もんか aslo ...masman!, hech qachon!
- 〜というものではない∕〜というものでもない har doim ham ...degani emas, ...boʻlsa boʻldi emas