Bosh sahifa › Grammatika › 〜ものではない
〜ものではない N2
...ish yaramaydi, ...ish kerak emas
Shakllanishi
- V-る + ものではない∕もんじゃない
Izoh
Umumiy odob, axloq yoki sogʻlom aql nuqtai nazaridan "bunday qilish yaxshi emas, yaramaydi" deb nasihat qilish yoki tanbeh berishda ishlatiladi. Muayyan shaxsning fikridan koʻra jamiyatdagi umumiy qoidaga tayanadi. Odatda kattalar kichiklarga aytadi; ogʻzaki shakli 「〜もんじゃない」.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜べきではない」, 「〜てはならない」, 「〜ことはない」. 「〜べきではない」 gapiruvchining shaxsiy fikri, 「〜ものではない」 esa umumiy odob va sogʻlom aql nuqtai nazaridan nasihat: 「人の悪口を言うものではない」. 「〜てはならない」 rasmiy qatʼiy taqiq, 「〜ことはない」 esa "hojat yoʻq" — taqiq emas.
Misollar (6)
- 人の悪口を言うものではない。Birovning orqasidan yomon gapirish yaramaydi.
- 食べ物を粗末にするもんじゃないよ。Ovqatni isrof qilish yaxshi emas.
- 子どもが夜遅くまで起きているものではない。Bolalar kechgacha uxlamay yurishi yaramaydi.
- 人の手紙を勝手に読むものではない。Birovning xatini soʻramay oʻqish yaramaydi.
- 他人の失敗を笑うもんじゃないよ。Birovning muvaffaqiyatsizligiga kulish yaramaydi.
- 食事中にスマホを見るものではない。Ovqat paytida telefonga qarash yaramaydi.
Eslatmalar
- 「〜べきではない」 — shaxsiy fikr/majburiyat; 「〜ものではない」 — umumiy odob qoidasi.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
人の悪口を言う( )。
- ことはない
- わけではない
- はずではない
- ものではない
Odamlar ustidan g'iybat qilish yaramaydi.
Umumiy axloqiy me'yor: V-る + ものではない. ことはない 'hojat yo'q' degani.
目上の人に、そんな言い方をする( )よ。
- もんだ
- もんじゃない
- わけだ
- ことだ
Kattalarga bunday gapirish yaramaydi.
So'zlashuvda ものではない → もんじゃない. もんだ 'shunday qilish tabiiy' degan teskari ma'no.
人の手紙を勝手に読む( )。
- ことではない
- ものではない
- わけではない
- はずではない
Birovning xatini so'ramay o'qish yaramaydi.
Umumiy axloqiy qoida – V-る+ものではない.
食事中にスマホを見る( )よ。
- ことじゃない
- わけじゃない
- もんじゃない
- はずじゃない
Ovqatlanayotganda telefonga qarash yaramaydi.
Og'zaki shakl – 〜もんじゃない.
年上の人に、そんな失礼なことを言う( )。
- わけではない
- ばかりではない
- ところではない
- ものではない
Yoshi kattalarga bunday qo'pol gap aytish yaramaydi.
Odob qoidasi – 〜ものではない.
子供は[ 遅くまで / 夜 / ものではない / 起きている ]。
子供は夜遅くまで★起きているものではない。
Bolalar kechgacha uxlamay o'tirmasligi kerak.
人の[ 失敗を / ではない / もの / 笑う ]。
人の★失敗を笑うものではない。
Birovning xatosiga kulish yaramaydi.
子供が夜遅くに[ 一人 / ものではない / 出歩く / で ]。
子供が夜遅くに一人★で出歩くものではない。
Bola kechasi kech yolg'iz ko'chada yurishi yaramaydi.
食べ物を[ 粗末 / する / ものではない / に ]。
食べ物を粗末に★するものではない。
Ovqatni isrof qilish yaramaydi.
約束は[ 簡単に / じゃない / もの / 破る ]。
約束は簡単に破るもの★じゃない。
Va'dani osonlikcha buzish yaramaydi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜ものなら agar ...a olsa edi (amalga oshishi qiyin shart); ...gudek b…
- 〜ものの ...gan boʻlsa-da, ...ganiga qaramay
- 〜もので∕〜ものですから∕〜もんだから ...gani uchun (uzr soʻrab sabab aytish)
- 〜もの∕〜もん axir ...-da (bahona, oʻzini oqlash)
- 〜ものだ ...ar edi (oʻtmish odati); ...-da (umumiy haqiqat, his)
- 〜ものがある ...gan bir jihat bor, ...ligi seziladi
- 〜ものか∕〜もんか aslo ...masman!, hech qachon!
- 〜というものではない∕〜というものでもない har doim ham ...degani emas, ...boʻlsa boʻldi emas