Bosh sahifa › Grammatika › 〜ます形、〜(連用中止形)
〜ます形、〜(連用中止形) N3
..., ... (gaplarni ます-oʻzagi bilan bogʻlash)
Shakllanishi
- V-ます語幹 + 、 + 文
- イA-く + 、 + 文
Izoh
Feʼlning ます-oʻzagi 「( 起き」, 「読み」) yoki sifatning 「く」 shakli vergul bilan qoʻyilib, 「〜て」 oʻrnida gaplarni ketma-ket bogʻlaydi. Bu uslub yozma matnlar, yangiliklar, rasmiy nutq va hisobotlarga xos; ogʻzaki suhbatda deyarli ishlatilmaydi. Maʼnosi 「て」 bilan bir xil: ketma-ketlik yoki sanash. 「いる」 ning shakli 「おり」 boʻladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜て」, 「〜ており∕〜ていて」, 「〜し」. 「〜て」 bilan maʼnosi (ketma-ketlik, sanash) deyarli bir xil, farqi faqat uslubda: 「〜て」 ogʻzaki va neytral, ます-oʻzak bilan bogʻlash esa yozma- rasmiy (hisobot, yangilik): 「朝起き、顔を洗う」 ⇔ 「朝起きて、顔を洗う」. 「〜ており、」 「〜ていて」 ning rasmiy shakli. 「〜し」 esa sabablarni sanaydi va subyektiv, bu shakl neytral bogʻlash.
Misollar (6)
- 毎朝六時に起き、顔を洗い、朝ご飯を食べる。Har kuni ertalab soat oltida turaman, yuzimni yuvaman va nonushta qilaman.
- この町は交通が便利で、物価も安く、住みやすい。Bu shaharda transport qulay, narxlar ham arzon, yashash oson.
- 駅に着き、電車に乗り、会社へ向かった。Bekatga yetib, poyezdga chiqib, ishga yoʻl oldim.
- 彼女は明るく、優しく、みんなに好かれている。U quvnoq, mehribon va hammaga yoqadi.
- 資料を読み、意見をまとめてください。Hujjatlarni oʻqib, fikrlaringizni jamlang.
- 店に入り、席に座り、メニューを見た。Restoranga kirib, joyga oʻtirib, menyuga qaradim.
Eslatmalar
- 「している」 → 「しており、」 (rasmiy). ナ-sifat va otda 「で、」 (yozmada 「であり、」).
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
兄は大学を卒業( )、銀行に就職した。
- する
- し
- した
- しろ
Akam universitetni bitirib, bankka ishga kirdi.
Yozma bog'lash: V-ます o'zagi (し) + 、
この部屋は広( )、明るい。
- い
- さ
- み
- く
Bu xona keng va yorug'.
イA-く + 、 bilan gaplarni bog'lash.
朝早く( )、公園を散歩した。
- 起き
- 起きる
- 起きた
- 起きます
Ertalab erta turib, bog'da sayr qildim.
V-ます語幹 + 、 = gaplarni bog'lash (yozma uslub).
この店の料理は( )、量も多い。
- 安い
- 安く
- 安かった
- 安ければ
Bu do'konning taomlari arzon, porsiyasi ham katta.
イA-く + 、 = bog'lash.
姉は東京に( )、兄は大阪に住んでいる。
- 住む
- 住んだ
- 住み
- 住めば
Opam Tokioda, akam esa Osakada yashaydi.
V-ます語幹 bilan qarama-qarshi gaplarni bog'lash.
毎朝六時に[ 起き、 / 朝ご飯を / 洗い、 / 顔を ]食べる。
毎朝六時に起き、顔を★洗い、朝ご飯を食べる。
Har tongda soat oltida turib, yuzimni yuvib, nonushta qilaman.
駅で電車を[ 降り / 会社へ / 乗り換えて / バスに ]行く。
駅で電車を★降りバスに乗り換えて会社へ行く。
Bekatda poyezddan tushib, avtobusga o'tib, ishxonaga boraman.
この[ 大きい / 部屋は / 窓も / 明るく ]。
この部屋は★明るく窓も大きい。
Bu xona yorug', derazalari ham katta.
空が[ 晴れ / なった / 弱く / 風も ]。
空が晴れ風も弱く★なった。
Osmon ochilib, shamol ham pasaydi.
彼女は[ 歌った / ピアノを / 妹は / 弾き ]。
彼女はピアノを弾き★妹は歌った。
U pianino chaldi, singlisi esa qo'shiq aytdi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜にくい ...qilish qiyin, noqulay
- 〜やすい ...qilish oson, qulay; ...ga moyil
- 〜得ない ...ishi mumkin emas, ...a olmaydi
- 〜得る∕〜得る ...ishi mumkin, ...a oladi
- 〜かねる ...a olmayman (muloyim rad)
- 〜がたい ...qilish qiyin, deyarli ...qilib boʻlmaydi
- 〜ようがない∕〜ようもない ...ning iloji yoʻq, ...qilib boʻlmaydi
- 〜なさい ...qil! (buyruq; kattadan kichikka)