Bosh sahifa › Grammatika › 辞書形
辞書形 N5
fe'lning lug'at (asosiy) shakli
Shakllanishi
- Ⅰ: V-ます語幹(~い → ~う)(書きます → 書く)
- Ⅱ: V-ます語幹 + る(食べます → 食べる)
- Ⅲ: します → する/来ます → 来る
Izoh
Lug'at shakli fe'lning asosiy shakli bo'lib, lug'atlarda shu ko'rinishda beriladi. I guruhda 「ます」 oldidagi 「い」 qator tovushi 「う」 qatoriga o'tadi: 「書きます → 書く」, 「飲みます → 飲む」. II guruhda o'zakka 「る」 qo'shiladi, III guruhda 「する」, 「来る」. Bu shakl oddiy uslubdagi hozirgi-kelasi zamon bo'lib, 「~ことができます」, 「~まえに」 kabi qoliplarda ishlatiladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
「ます」-shakl muloyim uslubda, lug'at shakli esa oddiy uslubda va boshqa qoliplar ichida ishlatiladi. 「帰る」, 「入る」 「る」 bilan tugasa ham I guruh: 「帰ります」 (帰ます emas).
Misollar (6)
- わたしは ピアノを弾くことが できます。Men pianino chala olaman.
- 寝るまえに、歯を みがきます。Uxlashdan oldin tishimni tozalayman.
- わたしは泳ぐことができます。Men suza olaman.
- 日本語を話すことが好きです。Yaponcha gapirishni yaxshi koʻraman.
- 食べるまえに、手を洗います。Ovqatdan oldin qoʻl yuvaman.
- わたしは料理を作ることができます。Men ovqat pishira olaman.
Eslatmalar
- Lug'atdan so'z qidirishda shu shakl kerak.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
わたしは 漢字を( )ことが できます。
- 書く
- 書き
- 書いて
- 書きます
Men kanji yoza olaman.
「ことができます」 oldida lug'at shakli keladi: 「書く」.
日本へ( )まえに、日本語を 勉強しました。
- 来た
- 来て
- 来る
- 来ます
Yaponiyaga kelishdan oldin yapon tilini o'rgandim.
「まえに」 oldida fe'l har doim lug'at shaklida: 「来る」, o'tgan zamon bo'lsa ham.
今晩、友達と( )約束があります。
- 会う
- 会い
- 会って
- 会います
Bugun kechqurun do'stim bilan uchrashish va'dam bor.
Otdan oldin lug'at shakli: 会う約束.
日本語を( )のは楽しいです。
- 勉強します
- 勉強して
- 勉強する
- 勉強し
Yapon tilini o'rganish qiziqarli.
の oldidan lug'at shakli: 勉強する.
A:「食べます」の辞書形は何ですか。B:「( )」です。
- 食べ
- 食べて
- 食べた
- 食べる
A: 'Tabemasu'ning lug'at shakli nima? B: 'Taberu'.
II guruh: ます olib tashlanib る qo'shiladi.
わたしの 趣味は[ こと / 古い / 集める / 切手を ]です。
わたしの 趣味は古い切手を★集めることです。
Mening sevimli mashg'ulotim – eski markalarni yig'ish.
わたしは[ 車 / ことが / 運転する / を ]できます。
わたしは車を★運転することができます。
Men mashina haydashni bilaman.
寝る[ シャワーを / のが / まえに / 浴びる ]好きです。
寝るまえにシャワーを浴びる★のが好きです。
Uxlashdan oldin dush qabul qilishni yaxshi ko'raman.
あしたは友達が[ から / 来る / です / 日 ]、部屋を掃除します。
あしたは友達が★来る日ですから、部屋を掃除します。
Ertaga do'stim keladigan kun, shuning uchun xonani tozalayman.
日本語で[ の / 手紙 / 書く / を ]は難しいです。
日本語で手紙★を書くのは難しいです。
Yapon tilida xat yozish qiyin.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 可能形:V-える∕V-られる feʼlning imkoniyat shakli: ...a olmoq
- 〜させられる majburan ...moq, ...ishga majbur boʻlmoq (kauzativ-majhul)
- 〜な(禁止) ...qilma! (qatʼiy taqiq)
- 〜させておく ...ishiga qoʻyib bermoq; ...dirib qoʻymoq
- 命令形(〜ろ‧〜え) feʼlning buyruq shakli
- 意向形:V-よう feʼlning iroda (niyat/daʼvat) shakli: ...aylik, ...ay
- V受身形+てしまう(〜られてしまう) ...qilinib qoʻyildi (noxush passiv holat)
- 受身形:V-られる feʼlning majhul nisbat (passiv) shakli