Bosh sahifa › Grammatika › ~に~ない・~(よ)うにも~ない
~に~ない・~(よ)うにも~ない N1
...moqchi bo'lsa ham ...olmaydi
Shakllanishi
- V-る + に + V-ない(可能形)
- V-よう + にも + V-ない(可能形)
Izoh
Bir fe'l takrorlanib, "qilmoqchi bo'lsa ham, biror sabab tufayli qila olmaydi" degan ma'noni beradi. 「〜に〜ない」 da ko'pincha ichki to'siq (vaziyat, odob, his) sabab bo'ladi: 「帰るに帰れない」 – ketay desam ham keta olmayman. 「〜うにも〜ない」 da tashqi, jismoniy to'siq ko'proq: 「連絡しようにも電話番号が分からない」. Ikkinchi fe'l imkon shaklining inkorida bo'ladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oddiy 「〜できない」 faqat imkonsizlikni aytadi, bu qoliplar esa "istak bor, lekin iloj yo'q" degan iztirobni qo'shadi. 「〜わけにはいかない」 axloqiy yoki ijtimoiy sabab tufayli "qilish mumkin emas" degani.
Misollar (6)
- 財布をなくしたので、電車に乗ろうにも乗れない。Hamyonimni yo'qotganim uchun poyezdga chiqay desam ham chiqolmayman.
- 熱があって、起きようにも起きられない。Isitmam bor, turay desam turolmayman.
- パスワードを忘れて、ログインしようにもできない。Parolni unutdim, kiray desam kirolmayman.
- 友達に頼まれて、断るに断れない。Doʻstim soʻradi, rad etay desam rad etolmayman.
- あまりにおかしくて、笑いをこらえようにもこらえられない。Shunchalik kulgili-ki, kulgimni tiyay desam tiyolmayman.
- 電話番号がわからなくて、連絡しようにもできない。Telefon raqamini bilmayman, bogʻlanay desam bogʻlanolmayman.
Eslatmalar
- 「笑うに笑えない」 – kulgili, lekin kulib bo'lmaydigan (jiddiy) holat.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
大雪で電車が止まり、家に帰ろう( )帰れない。
- から
- が
- と
- にも
Qattiq qor tufayli poyezdlar to'xtab, uyga qaytay desam ham qaytolmayman.
「V-よう + にも + V-imkon inkori」 qolipi. 「帰ろうと」 dan keyin imkon inkori kelmaydi.
友達に頼まれたことなので、断る( )断れない。
- に
- と
- が
- で
Do'stim iltimos qilgan ish bo'lgani uchun rad etay desam ham rad eta olmayman.
Lug'at shakli + 「に」 + imkon inkori: 「断るに断れない」.
足をけがしていて、逃げよう( )逃げられなかった。
- とも
- では
- にも
- なら
Oyog'im jarohatlangani uchun qochmoqchi bo'lsam ham qocha olmadim.
「Vようにも Vられない」 qolipi. 「とも」 bu yerda ma'no bermaydi.
上司の前では、言う( )言えないことがある。
- に
- にも
- ても
- なら
Boshliq oldida aytay desang ham aytib bo'lmaydigan gaplar bor.
Lug'at shakli bilan 「Vるに Vられない」. 「にも」 ようにも shaklida keladi.
財布を忘れて、買おう( )買えなかった。
- でも
- にも
- とも
- ので
Hamyonimni unutib, sotib olmoqchi bo'lsam ham ololmadim.
Hohish bor, lekin imkon yo'q: 「Vようにも~ない」.
失敗の話は面白いが、本人が[ いるので / に / 落ち込んで / 笑う ]笑えない。
失敗の話は面白いが、本人が落ち込んでいるので★笑うに笑えない。
Muvaffaqiyatsizlik haqidagi gap qiziq, lekin o'zi tushkunlikda bo'lgani uchun kulay desam ham kulolmayman.
[ にも / 知らないので / 連絡先を / 連絡しよう ]できない。
連絡先を知らないので連絡しよう★にもできない。
Aloqa ma'lumotini bilmaganim uchun bog'lanmoqchi bo'lsam ham bog'lana olmayman.
自分のせいなので、[ 誰にも / 言えない / 言うに / 文句を ]。
自分のせいなので、誰にも文句を★言うに言えない。
O'zimning aybim bo'lgani uchun hech kimga shikoyat qilay desam ham qila olmayman.
[ なくして / にも / 鍵を / 家に入ろう ]入れない。
鍵を★なくして家に入ろうにも入れない。
Kalitni yo'qotib, uyga kirmoqchi bo'lsam ham kira olmayapman.
[ 熱が / 起きられない / 起きようにも / 高くて ]。
★熱が高くて起きようにも起きられない。
Isitmam baland bo'lib, turmoqchi bo'lsam ham tura olmayapman.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜ようではないか∕〜ようじゃないか keling, ...qilaylik! (jamoaga chaqiriq)
- 〜ようと思っている ...qilmoqchiman (deb oʻylab yuribman)
- V意向形+とする∕とした∕としている ...qilishga urinmoq; endi ...qilmoqchi boʻlib turmoq
- 〜まい ...masman (qatʼiy niyat); ...mas (inkor taxmin)
- 〜ようか〜まいか ...qilsammikan yoki qilmasammikan (ikkilanish)
- 〜とも ...sa ham (qanday boʻlsa ham); ...boʻlsa ham
- ~(よ)うと~まいと・~(よ)うが~まいが ...sa ham, ...masa ham (baribir)
- ~ではあるまいし ...emas-ku, axir (shuning uchun ...)