Bosh sahifa › Grammatika › ~つ…つ
~つ…つ N1
goh ..., goh ... (bir-biriga qarama-qarshi harakatlar navbatma-navbat)
Shakllanishi
- V-ます語幹 + つ + V-ます語幹 + つ
Izoh
Ikki qarama-qarshi yoki juft harakat navbatma-navbat takrorlanishini bildiradi. Asosan qotib qolgan iboralarda ishlatiladi: 「行きつ戻りつ」, 「抜きつ抜かれつ」, 「持ちつ持たれつ」, 「浮きつ沈みつ」. Ko'pincha faol va majhul shakl juftligi (抜く・抜かれる) bo'ladi. Keyin 「〜する」 yoki 「〜の + N」 keladi. Yozma uslub.
Oʻxshash shakllardan farqi
「~たり~たりする」 ham navbatma-navbat harakatlarni sanaydi, lekin u har qanday fe'l bilan erkin ishlatiladi. 「~つ…つ」 esa faqat cheklangan qotib qolgan juftliklar bilan. 「~つつ」 (bitta つつ) — 'qilib turib, ...sa-da' ma'nosidagi boshqa grammatika.
Misollar (6)
- 二人のランナーは、抜きつ抜かれつの接戦を続けた。Ikki yuguruvchi goh o'zib, goh ortda qolib, keskin kurashni davom ettirdi.
- 彼は駅の前を行きつ戻りつしながら、彼女を待っていた。U vokzal oldida u yoqdan-bu yoqqa yurib, qizni kutardi.
- 試合は追いつ追われつの展開になった。Oʻyin goh quvlab, goh quvlanib davom etdi.
- 彼は部屋の中を行きつ戻りつしていた。U xonada goh u yoqqa, goh bu yoqqa yurardi.
- 差しつ差されつ、二人で酒を飲んだ。Bir-birimizga quyib, ikkovlon ichdik.
- 抜きつ抜かれつのレースだった。Goh oʻzib, goh orqada qolib boradigan poyga edi.
Eslatmalar
- 「持ちつ持たれつ」 — bir-biriga yordam beruvchi o'zaro munosabat.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
人間社会は持ちつ( )の関係で成り立っている。
- 持たれて
- 持たれたり
- 持たれつ
- 持たれながら
Insoniyat jamiyati o'zaro bir-biriga suyanish munosabatiga asoslangan.
Qotib qolgan ibora 「持ちつ持たれつ」 — ikkala qism ham 〜つ bilan.
迷った彼は、店の前を行き( )戻りつしていた。
- つ
- ながら
- たり
- て
Ikkilangan u do'kon oldida u yoqdan-bu yoqqa yurardi.
「行きつ戻りつ」 juftligi. 「たり」 bo'lsa 「行ったり」 bo'lishi kerak edi.
友人と差し( )差されつ、夜遅くまで酒を飲んだ。
- ながら
- たり
- つ
- て
Do'stim bilan bir-birimizga quyib, kechgacha ichdik.
Qarama-qarshi harakatlar navbati 「VつVれつ」. 「たり」 「たりする」 qolipida keladi.
川に落ちた葉が、浮き( )沈みつ流れていく。
- つ
- ては
- ながら
- たり
Daryoga tushgan barg goh qalqib, goh cho'kib oqib ketyapti.
「浮きつ沈みつ」 goh u, goh bu. Juftning ikkinchisi ham 「つ」 bilan.
月が雲の間から見え( )隠れつしている。
- ては
- つ
- たり
- ながら
Oy bulutlar orasidan goh ko'rinib, goh yashirinyapti.
「見えつ隠れつ」 navbatma-navbat holat. 「ながら」 bir vaqtdalikni bildiradi.
ゴール直前まで、二人は激しい[ 抜かれつの / 抜きつ / 繰り広げた / レースを ]。
ゴール直前まで、二人は激しい抜きつ抜かれつの★レースを繰り広げた。
Marraga qadar ikkalasi goh o'zib, goh ortda qolib, qizg'in poyga olib bordi.
[ 激しい / 両チームは / 追われつの / 追いつ ]試合を見せた。
両チームは追いつ★追われつの激しい試合を見せた。
Ikki jamoa goh quvib, goh quvilib, qizg'in o'yin ko'rsatdi.
[ 勝負が / 土俵の上で / 押されつの / 押しつ ]続いた。
土俵の上で★押しつ押されつの勝負が続いた。
Kurash maydonida goh itarib, goh itarilib bellashuv davom etdi.
[ 沈みつ / 小舟は / 浮きつ / 波間に ]漂っていた。
小舟は波間に浮きつ★沈みつ漂っていた。
Kichik qayiq to'lqinlar orasida goh qalqib, goh cho'kib suzib yurardi.
遠くに[ 隠れつ / 灯台の / 見えつ / 光が ]していた。
遠くに★灯台の光が見えつ隠れつしていた。
Uzoqda mayoq chirog'i goh ko'rinib, goh yo'qolib turardi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜にくい ...qilish qiyin, noqulay
- 〜やすい ...qilish oson, qulay; ...ga moyil
- 〜得ない ...ishi mumkin emas, ...a olmaydi
- 〜得る∕〜得る ...ishi mumkin, ...a oladi
- 〜かねる ...a olmayman (muloyim rad)
- 〜がたい ...qilish qiyin, deyarli ...qilib boʻlmaydi
- 〜ようがない∕〜ようもない ...ning iloji yoʻq, ...qilib boʻlmaydi
- 〜なさい ...qil! (buyruq; kattadan kichikka)