Bosh sahifa › Grammatika › 〜なくて済む∕〜ずに済む
〜なくて済む∕〜ずに済む N2
...qilmasa ham boʻladi, ...qilishga hojat qolmaydi
Shakllanishi
- V-な(い) + なくて済む
- V-な(い) + ずに済む (する → せずに済む)
Izoh
Kutilgan yoki qoʻrqilgan noxush ishni qilishga toʻgʻri kelmagani, undan qutulib qolinganini bildiradi. Koʻpincha oʻtgan zamonda 「〜ずに済んだ」 koʻrinishida, yengillik hissi bilan aytiladi. 「ずに」 biroz yozma, 「なくて」 soʻzlashuvda koʻproq uchraydi. 「する」 feʼli 「せずに」 boʻlishini unutmang 「( しずに」 xato).
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜なくてもいい」, 「〜ことはない」. 「〜なくてもいい」 hali qilinmagan ishga hojat yoʻqligini aytadi, 「〜ずに済む」 esa kutilgan noxush ishdan qutulib qolinganini, koʻpincha yengillik bilan bildiradi: 「払わずに済んだ」. 「〜ことはない」 tinglovchiga "bunga hojat yoʻq" deb maslahat berish yoki tinchlantirish. 「ずに」 yozmaroq, 「なくて」 soʻzlashuvda koʻproq.
Misollar (6)
- 友達が車で送ってくれたので、タクシー代を払わなくて済んだ。Doʻstim mashinada olib borib qoʻygani uchun taksiga pul toʻlamasdan qutuldim.
- 早く気づいたので、大きな問題にならずに済んだ。Erta sezdik, katta muammoga aylanmadi.
- 友達が貸してくれたので、借金しなくて済んだ。Doʻstim qarz berib turdi, boshqalardan qarz olishga hojat qolmadi.
- オンラインで手続きができれば、役所に行かなくて済む。Rasmiyatchilikni onlayn bajarsa boʻlsa, idoraga borishga hojat qolmaydi.
- 保険に入っていたので、修理代を払わずに済んだ。Sugʻurtam bor edi, taʼmirlash pulini toʻlamadim.
- 近くに住んでいれば、電車に乗らなくて済む。Yaqin yashasang, poyezdga chiqishga hojat qolmaydi.
Eslatmalar
- 「«N» + で済む」 — "...bilan cheklanadi, ...ga tushadi": 修理は1万円で済んだ.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
友達が車で送ってくれたので、タクシーに乗ら( )。
- なくて済んだ
- なければならなかった
- ないわけにはいかなかった
- ざるを得なかった
Do'stim mashinada olib borib qo'ygani uchun taksiga chiqishga hojat qolmadi.
Zarurat yo'qoldi: V-ない + なくて済む. Boshqalari majburiyatni bildiradi, kontekstga zid.
早めに予約したので、並ば( )済んだ。
- ずに
- なくては
- ねば
- ざる
Oldindan buyurtma qilgani uchun navbatda turishga to'g'ri kelmadi.
Shakl: V-ない語幹 + ずに済む. なくては済む degan shakl yo'q.
電話で説明できたので、会社まで行か( )。
- ざるを得なかった
- なければならなかった
- わけにはいかなかった
- ずに済んだ
Telefonda tushuntira olganim uchun kompaniyaga borishga hojat qolmadi.
V-ない語幹+ずに済む – qilmasa ham bo'ldi.
近くに住んでいるので、毎朝早く起き( )済む。
- なくて
- なければ
- ないと
- なきゃ
Yaqin joyda yashaganim uchun har kuni erta turishim shart emas.
V-ない+くて済む – qilishga hojat qolmaydi.
友達がパソコンを直してくれたので、新しいのを買わ( )。
- ずにはいられなかった
- ずに済んだ
- ざるを得なかった
- ないわけにはいかなかった
Do'stim kompyuterni tuzatib bergani uchun yangisini sotib olishga hojat qolmadi.
〜ずに済む – kerak bo'lmay qoldi.
会社が近いので、[ 済む / 電車 / に / 乗らなくて ]。
会社が近いので、電車に★乗らなくて済む。
Ishxonam yaqin, shuning uchun poyezdga chiqishimga hojat yo'q.
傘を持っていたので、[ 雨に / 済んだ / ずに / ぬれ ]。
傘を持っていたので、★雨にぬれずに済んだ。
Soyabonim bor edi, yomg'irda ho'l bo'lmadim.
早めに[ 準備した / 慌て / なくて済んだ / ので ]。
早めに準備した★ので慌てなくて済んだ。
Erta tayyorlanganim uchun shoshilishga hojat qolmadi.
保険に入っていたので、[ 済んだ / 修理代を / ずに / 払わ ]。
保険に入っていたので、修理代を払わ★ずに済んだ。
Sug'urtam bo'lgani uchun ta'mirlash pulini to'lamadim.
インターネットで[ なくて済む / 申し込めば / 並ば / 窓口に ]。
インターネットで申し込めば窓口に並ば★なくて済む。
Internet orqali ariza bersangiz, kassa oldida navbatda turishga hojat yo'q.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜なければならない∕〜なくてはならない∕〜なくてはいけない ...qilishi kerak, shart (majburiyat)
- 〜ねばならない ...qilish shart, ...qilmogʻi lozim (rasmiy, kitobiy)
- 〜ざるを得ない ...qilmasdan iloji yoʻq, majburan ...ishga toʻgʻri keladi
- 〜なくてもいい∕〜なくてもかまわない ...qilmasa ham boʻladi, hechqisi yoʻq
- 〜なくて、… ...emasligi sababli, ...qilmagani uchun
- 〜なくなる ...qilmay qoʻymoq, ...boʻlmay qolmoq
- 〜ずにはいられない∕〜ないではいられない ...masdan turolmaslik, beixtiyor ...moq
- 〜ないで、… ...qilmasdan (turib) ...qilmoq