Bosh sahifa › Grammatika › 〜ざるを得ない
〜ざるを得ない N2
...qilmasdan iloji yoʻq, majburan ...ishga toʻgʻri keladi
Shakllanishi
- V-ない形の語幹 + ざるを得ない
- する → せざるを得ない
Izoh
Istamasa ham, vaziyat taqozosi bilan biror ishni qilishga majbur ekanini bildiradi. 「〜しかない」, 「〜なければならない」 ga yaqin, lekin 「ざるを得ない」 yozma va rasmiyroq, "boshqa chora yoʻq" ohangi kuchli. Diqqat: する feʼli 「せざるを得ない」 boʻladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜しかない∕ほかない」, 「〜ないわけにはいかない」, 「〜なければならない」. Hammasi "majburman" degan maʼnoda, lekin 「ざるを得ない」 eng yozma, rasmiy va "istamasam ham, boshqa chora yoʻq" ohangi eng kuchli. 「ないわけにはいかない」 sababni odob va vaziyat bilan bogʻlaydi, 「しかない」 ogʻzaki, 「なければならない」 neytral qoida yoki burch. Shaklga eʼtibor: する → 「せざるを得ない」.
Misollar (6)
- 台風が来るので、旅行を中止せざるを得ない。Tayfun kelayotgani uchun sayohatni bekor qilishga majburmiz.
- 体調が悪いので、試合を欠場せざるを得ない。Tobim yoʻq, musobaqada qatnashmaslikka majburman.
- 予算が足りないので、計画を変更せざるを得ない。Byudjet yetmaydi, rejani oʻzgartirishga majburmiz.
- 電車が動かないので、歩いて帰らざるを得なかった。Poyezd yurmadi, piyoda qaytishga majbur boʻldim.
- この結果を見れば、失敗だと言わざるを得ない。Bu natijaga qarab, muvaffaqiyatsizlik deb aytishga majburmiz.
- 雪がひどくて、学校を休まざるを得なかった。Qor qattiq yogʻib, maktabga bormaslikka majbur boʻldim.
Eslatmalar
- Maʼnodosh: 「〜ないわけにはいかない」 (axloqiy majburiyat).
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
大雨のため、試合を中止せ( )。
- ざるを得なかった
- ずにはいられなかった
- ずに済んだ
- ないこともなかった
Kuchli yomg'ir sababli o'yinni to'xtatishga majbur bo'ldik.
Majburiyat: せざるを得ない. ずにはいられない esa his-tuyg'u tufayli o'zini to'xtata olmaslik.
上司の命令だから、行か( )。
- ざるを得る
- ざるを得ない
- ないを得ない
- ずを得ない
Rahbarning buyrug'i, borishga majburman.
To'g'ri shakl: V-ない語幹 + ざるを得ない. Boshqa variantlar grammatik jihatdan noto'g'ri.
雨がひどいので、外出をやめ( )。
- ずにはいられない
- ないで済む
- ざるを得ない
- ないことはない
Yomg'ir kuchli, tashqariga chiqishni bekor qilishga majburman.
V-ない語幹+ざるを得ない – istamasa ham majbur.
社長の命令なので、休日も出勤せ( )。
- ずを得ない
- ざるに得ない
- ないを得ない
- ざるを得ない
Direktorning buyrug'i, dam olish kuni ham ishga chiqishga majburman.
する → せざるを得ない. Boshqa shakllar xato.
こんなにたくさんの証拠があっては、彼の罪を認め( )だろう。
- ざるを得ない
- ずに済む
- ないわけではない
- るまでもない
Shuncha dalil bo'lsa, uning aybini tan olishga majbur bo'ladi.
〜ざるを得ない – boshqa iloj yo'q.
資金が足りないので、[ 計画 / ざるを得ない / 変更せ / を ]。
資金が足りないので、計画を★変更せざるを得ない。
Mablag' yetmagani uchun rejani o'zgartirishga majburmiz.
電車が[ 止まって / ので / 歩かざるを得ない / いる ]。
電車が★止まっているので歩かざるを得ない。
Poyezd to'xtagani uchun piyoda yurishga majburman.
体調が悪いので、[ 旅行 / ざるを得ない / あきらめ / を ]。
体調が悪いので、旅行★をあきらめざるを得ない。
Tobim yo'qligi uchun sayohatdan voz kechishga majburman.
予算が足りないので、[ 得ない / 計画を / せざるを / 縮小 ]。
予算が足りないので、計画を縮小★せざるを得ない。
Byudjet yetmagani uchun rejani qisqartirishga majburmiz.
彼の努力は[ 認め / だろう / 得ない / ざるを ]。
彼の努力は認めざるを得ない★だろう。
Uning harakatlarini tan olmaslikning iloji yo'q.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜なければならない∕〜なくてはならない∕〜なくてはいけない ...qilishi kerak, shart (majburiyat)
- 〜なくて済む∕〜ずに済む ...qilmasa ham boʻladi, ...qilishga hojat qolmaydi
- 〜ねばならない ...qilish shart, ...qilmogʻi lozim (rasmiy, kitobiy)
- 〜なくてもいい∕〜なくてもかまわない ...qilmasa ham boʻladi, hechqisi yoʻq
- 〜なくて、… ...emasligi sababli, ...qilmagani uchun
- 〜なくなる ...qilmay qoʻymoq, ...boʻlmay qolmoq
- 〜ずにはいられない∕〜ないではいられない ...masdan turolmaslik, beixtiyor ...moq
- 〜ないで、… ...qilmasdan (turib) ...qilmoq