Bosh sahifa › Grammatika › 〜ないで、…
〜ないで、… N4
...qilmasdan (turib) ...qilmoq
Shakllanishi
- V-ない + で、…
Izoh
Birinchi harakatni bajarmagan holda ikkinchi harakat qilinganini bildiradi: "...qilmay turib", "...qilmasdan". Ikki holatda ishlatiladi: 1) odatdagi harakat qilinmagan holat 「( 朝ご飯を食べないで学校へ行った」); 2) bir harakat oʻrniga boshqasi 「( バスに乗らないで歩いて行った」). Yozma uslubdagi sinonimi 「〜ずに」.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ずに」, 「〜なくて」, 「〜ことなく」. 「〜ずに」 bilan maʼnosi va qoʻllanishi deyarli bir xil, faqat 「ずに」 yozmaroq; 「〜ことなく」 eng rasmiy. 「〜なくて」 esa holat emas, sabab bildiradi: 「来なくて困った」 ✓, 「来ないで困った」 ✗. Iltimosda faqat 「〜ないでください」 ishlatiladi, 「ずに」 yoki 「なくて」 bunday ishlatilmaydi.
Misollar (6)
- 今朝、朝ご飯を食べないで会社へ行きました。Bugun ertalab nonushta qilmasdan ishga bordim.
- 傘を持たないで出かけたら、雨に降られた。Soyabon olmasdan chiqqan edim, yomgʻirda qoldim.
- 辞書を使わないで新聞を読んだ。Lugʻatsiz gazeta oʻqidim.
- 砂糖を入れないでコーヒーを飲む。Qahvani shakar solmasdan ichaman.
- 予約しないでレストランに行った。Bron qilmasdan restoranga bordim.
- 靴を脱がないで部屋に入ってしまった。Poyabzalni yechmasdan xonaga kirib qoʻydim.
Eslatmalar
- 「〜ないで」 — "...qilmasdan" (holat); 「〜なくて」 — "...qilmagani uchun" (sabab). 「来ないで困った」 ✗ → 「来なくて困った」 ✓.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
昨日は宿題をし( )寝てしまった。
- なかったら
- なくて
- なければ
- ないで
Kecha uy vazifasini qilmasdan uxlab qoldim.
'...masdan turib' harakat holati: V-ないで. なくて sabab bildiradi.
傘を持た( )出かけたら、雨が降ってきた。
- なくて
- ないで
- なくても
- なければ
Soyabon olmasdan chiqsam, yomg'ir yog'a boshladi.
Qanday holatda chiqdi: V-ないで.
けさは朝ご飯を食べ( )、学校へ行きました。
- ないで
- なくて
- なくても
- ないと
Bugun ertalab nonushta qilmasdan maktabga bordim.
V-ない + で = '...masdan turib'.
砂糖を入れ( )コーヒーを飲みます。
- なくて
- ないで
- なければ
- ないと
Qahvani shakar solmasdan ichaman.
Qanday holatda: V-ないで.
電気を消さ( )寝てしまった。
- なくて
- ないと
- なければ
- ないで
Chiroqni o'chirmasdan uxlab qolibman.
V-ないで + harakat.
辞書を[ 読んで / 使わないで / 本を / この ]みた。
辞書を使わないでこの★本を読んでみた。
Lug'atdan foydalanmasdan shu kitobni o'qib ko'rdim.
弟は[ 磨かないで / 歯を / しまった / 寝て ]。
弟は歯を★磨かないで寝てしまった。
Ukam tishini yuvmasdan uxlab qoldi.
地図を[ 見ないで / 行けました / 家まで / 友達の ]。
地図を見ないで友達の★家まで行けました。
Xaritaga qaramasdan do'stimning uyigacha bora oldim.
雨だったので、[ 行かないで / 本を / どこへも / 家で ]読んでいました。
雨だったので、どこへも行かないで家で★本を読んでいました。
Yomg'ir bo'lgani uchun hech qayerga bormasdan uyda kitob o'qidim.
テストでは、[ 見ないで / 書いて / 教科書を / 答えを ]ください。
テストでは、★教科書を見ないで答えを書いてください。
Testda darslikka qaramasdan javob yozing.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜なければならない∕〜なくてはならない∕〜なくてはいけない ...qilishi kerak, shart (majburiyat)
- 〜なくて済む∕〜ずに済む ...qilmasa ham boʻladi, ...qilishga hojat qolmaydi
- 〜ねばならない ...qilish shart, ...qilmogʻi lozim (rasmiy, kitobiy)
- 〜ざるを得ない ...qilmasdan iloji yoʻq, majburan ...ishga toʻgʻri keladi
- 〜なくてもいい∕〜なくてもかまわない ...qilmasa ham boʻladi, hechqisi yoʻq
- 〜なくて、… ...emasligi sababli, ...qilmagani uchun
- 〜なくなる ...qilmay qoʻymoq, ...boʻlmay qolmoq
- 〜ずにはいられない∕〜ないではいられない ...masdan turolmaslik, beixtiyor ...moq