Bosh sahifa › Grammatika › だって
だって N2
chunki, axir (bahona); hatto ...ham
Shakllanishi
- 文。だって + 普通形( + もん∕から)
- N + だって
Izoh
Gap boshida kelib, oʻzini oqlash, bahona koʻrsatishda ishlatiladi: "axir, chunki...". Gap oxiri koʻpincha 「〜もん」「〜から」「〜んだ」 bilan tugaydi. Ot bilan kelganda esa 「でも」 maʼnosida "hatto ...ham" degan maʼnoni beradi. Faqat yaqin kishilar bilan ogʻzaki nutqda ishlatiladi; kattalarga yoki rasmiy vaziyatda qoʻpol eshitiladi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜もの∕〜もん」, 「なぜなら」, 「〜から」. 「だって」 gap boshida kelib bahona keltiradi va yaqinlar orasidagi ogʻzaki nutqqa xos; koʻpincha gap oxiridagi 「〜もん」 bilan juft keladi: 「だって眠いんだもん」. 「なぜなら〜からだ」 xuddi shu "chunki" maʼnosining rasmiy, yozma varianti, bahona ohangi yoʻq. Ot bilan kelgan 「Nだって」 (= 「Nでも」, "hatto") esa butunlay boshqa funksiya.
Misollar (6)
- 「どうして食べないの?」「だって、まずいんだもん。」"Nega yemayapsan?" — "Axir mazasi yoʻq-da."
- そんな簡単なこと、子供だって分かるよ。Bunday oddiy narsani hatto bola ham tushunadi.
- 「どうして宿題をしなかったの?」「だって、難しかったんだもん。」— Nega uy vazifasini qilmading? — Axir, qiyin edi-da.
- 「なぜ来なかったの?」「だって、誰も誘ってくれなかったから。」— Nega kelmading? — Chunki hech kim chaqirmadi.
- 「もう食べないの?」「だって、お腹がいっぱいなんだもの。」— Endi yemaysanmi? — Axir, qornim toʻq-da.
- 「どうして泣いてるの?」「だって、悲しい映画だったんだもん。」— Nega yigʻlayapsan? — Axir, film gʻamgin edi-da.
Eslatmalar
- Rasmiy nutqda 「なぜなら」 yoki 「〜からです」 ishlatiladi.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
A「どうして宿題をしなかったの?」B「( )、時間がなかったんだもん。」
- すると
- だって
- それで
- それなら
A: Nega uy vazifasini qilmading? B: Axir vaqtim yo'q edi-da.
だって — bahona aytishda gap boshida keladi, ko'pincha 〜もん bilan.
こんな簡単な問題、子供( )解けるよ。
- こそ
- しか
- ほど
- だって
Bunday oson masalani hatto bola ham yecha oladi.
N + だって — 'hatto N ham' (so'zlashuv). しか faqat inkor bilan keladi.
A「どうして食べないの?」B「( )、おなかがいっぱいなんだもん。」
- すると
- だって
- それで
- それなら
"Nega yemayapsan?" "Axir, qornim to'q-da."
だって: sabab/bahona (so'zlashuv), ko'pincha もん bilan.
こんなこと、先生( )わからないよ。
- こそ
- ほど
- だって
- くらい
Bunday narsani hatto ustoz ham bilmaydi.
N + だって: 'hatto ... ham'.
A「なんでそんなに急いでいるの?」B「( )、もうすぐ電車が出ちゃうから。」
- それなら
- すると
- そこで
- だって
"Nega bunchalik shoshyapsan?" "Axir, poyezd hozir jo'nab ketadi-da."
だって + から: sababni aytish.
A「なんで来なかったの?」B「[ だって / くれなかった / 誘って / 誰も ]んだもん。」
A「なんで来なかったの?」B「だって誰も★誘ってくれなかったんだもん。」
A: Nega kelmading? B: Axir hech kim taklif qilmadi-da.
A「どうして部屋を片付けないの?」B「[ どこから / いいか / だって / 始めれば ]わからないんだもん。」
A「どうして部屋を片付けないの?」B「だってどこから★始めればいいかわからないんだもん。」
"Nega xonani yig'ishtirmaysan?" "Axir, qayerdan boshlashni bilmayman-da."
[ そんな / 子供だって / こと / 簡単な ]知っている。
そんな簡単なこと★子供だって知っている。
Bunday oddiy narsani hatto bola ham biladi.
A「また遅刻?」B「[ だって / 目覚まし時計が / んだもん / 鳴らなかった ]。」
A「また遅刻?」B「だって★目覚まし時計が鳴らなかったんだもん。」
"Yana kechikdingmi?" "Axir, budilnik jiringlamadi-da."
[ 誰 / ことは / 失敗する / だって ]ある。
★誰だって失敗することはある。
Kim bo'lsa ham xato qiladi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- どうやら chamasi, aftidan, shekilli
- 果たして rostdan ham ...mikan; haqiqatan (kutilganidek)
- 恐らく ehtimol, chamasi, katta ehtimol bilan
- それなら unday boʻlsa, shunday ekan
- そうすると shunday qilinsa, unda; demak (shu hisobda)
- たとえ〜ても∕たとえ〜でも hatto ...sa ham (kuchli toʻsiqsizlik)
- 逆に aksincha, teskarisiga
- かえって aksincha, kutilganining teskarisi