Bosh sahifa › Grammatika › «V»ている
«V»ている N5
...yapti (davom etayotgan harakat); ...gan holatda (natija holati); odat
Shakllanishi
- V-て + いる
Izoh
1) Davomli harakat feʼllari bilan — hozir davom etayotgan harakat: 「雨が降っている」. 2) Bir zumda sodir boʻladigan feʼllar bilan (結婚する, 死ぬ, 着る, 知る) — harakat natijasi saqlanib turgan holat: 「結婚している」 — uylangan. 3) Takrorlanadigan odat yoki kasb: 「毎朝ジョギングしている」, 「銀行で働いている」. Soʻzlashuvda 「い」 tushib, 「〜てる」 shakli ishlatiladi. 「知る」 inkori 「知っていない」 emas, 「知らない」.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜てある」, 「〜ているところだ」, 「〜つつある」. Natija maʼnosida 「〜ている」 oʻtimsiz feʼl bilan holatni neytral tasvirlaydi, 「〜てある」 esa oʻtimli feʼl bilan kimningdir ataylab qilgan ishini taʼkidlaydi. Davomiylik maʼnosida 「〜ているところだ」 "aynan shu daqiqada" ekanini kuchliroq taʼkidlaydi, 「〜つつある」 esa faqat oʻzgarish feʼllari bilan, yozma uslubda jarayonni bildiradi. 「〜ている」 odat va kasbni ham bildira oladi, boshqalari esa yoʻq.
Misollar (6)
- 弟は今、部屋でゲームをしている。Ukam hozir xonasida oʻyin oʻynayapti.
- 子どもが公園で遊んでいます。Bolalar bogʻda oʻynashyapti.
- 窓が開いている。Deraza ochiq turibdi.
- 毎朝ジョギングをしています。Har tong yuguraman.
- 父は銀行で働いている。Otam bankda ishlaydi.
- 電気がついているから、誰かいるだろう。Chiroq yoniq, kimdir bor boʻlsa kerak.
Eslatmalar
- 会話: 〜ている → 〜てる; 丁寧: 〜ています.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
母は今、台所で料理を( )。
- してあります
- しています
- しておきます
- してしまいます
Onam hozir oshxonada ovqat tayyorlayapti.
今 + V-ている — davom etayotgan harakat. 〜てある を bilan ishlatilmaydi.
田中さんは結婚( )、子供が二人います。
- してみて
- しておいて
- していて
- してあって
Tanaka-san uylangan, ikkita farzandi bor.
結婚している — natija holati (uylangan). 〜てある bu yerda ishlatilmaydi.
あの人はいつも黒い眼鏡を( )。
- かけている
- かけてある
- かけておく
- かかっている
U kishi doim qora ko'zoynak taqib yuradi.
Kiyim/aksessuar holati: V-ている. てある kishiga nisbatan ishlatilmaydi.
あ、窓ガラスが( )。危ないですよ。
- 割っている
- 割れている
- 割ってある
- 割れておく
Voy, deraza oynasi singan. Xavfli.
O'timsiz fe'l + ている — natija holati.
毎朝公園でジョギングを( )。
- してある
- しておく
- しておいた
- している
Har tongda parkda yugurish bilan shug'ullanaman.
Odat: V-ている.
兄は[ 毎日 / 銀行で / いて / 働いて ]忙しそうです。
兄は銀行で働いて★いて毎日忙しそうです。
Akam bankda ishlaydi, har kuni band ko'rinadi.
あそこで[ 人が / 本を / いる / 読んで ]私の兄です。
あそこで本を読んで★いる人が私の兄です。
Ana u yerda kitob o'qiyotgan odam — mening akam.
この[ 店は / 開いて / 十時まで / 夜 ]いる。
この店は夜十時まで★開いている。
Bu do'kon kechki soat o'ngacha ochiq.
財布が[ 落ちて / 見つけた / のを / いる ]。
財布が★落ちているのを見つけた。
Yerda yotgan hamyonni topdim.
姉は[ 毎週 / 大阪に / いて / 住んで ]電話をくれる。
姉は大阪に★住んでいて毎週電話をくれる。
Opam Osakada yashaydi va har hafta qo'ng'iroq qiladi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- «V»ていらっしゃる∕〜でいらっしゃる ...yaptilar, ...ib turibdilar; ...dirlar (hurmat shakli)
- «V»ております ...yapman, ...ib turibman 「(〜ています」ning kamtarona shakli)
- 〜てはいられない∕〜ではいられない ...qilib oʻtirolmaymiz, ...qilib turish mumkin emas
- 〜てばかりはいられない faqat ...qilib oʻtira olmaymiz (boshqa ish qilish kerak)
- 〜てはいけない ...qilish mumkin emas (taqiq)
- 〜てもいい∕〜てもよろしい ...qilsa boʻladi, mayli (ruxsat)
- 〜てはならない ...qilmaslik kerak, ...ish mumkin emas (qatʼiy taqiq)
- 〜てほしい (boshqa birov) ...qilishini istamoq