Bosh sahifa › Grammatika › 〜てしまう
〜てしまう N4
...qilib qoʻymoq (tugatish); ...qilib qoʻyibman (afsus)
Shakllanishi
- V-て + しまう
- V-て + しまった
Izoh
Ikki asosiy maʼnosi bor: 1) harakatni oxirigacha, butunlay bajarib qoʻyish 「( 全部読んでしまった」); 2) kutilmagan yoki istalmagan natijadan afsuslanish 「( 財布を忘れてしまった」). Ikkinchi maʼnoda gapiruvchining achinishi, pushaymonligi seziladi. Soʻzlashuvda 「〜ちゃう∕〜じゃう」 shaklida qisqaradi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜終わる」, 「〜きる」, 「〜られてしまう」. "Tugatish" maʼnosida 「〜てしまう」 toʻliq bajarib qoʻyishni bildiradi va koʻpincha "qutuldim" yoki afsus hissi bilan keladi, 「〜終わる」 esa hissiz, shunchaki harakat oxiriga yetganini bildiradi. 「〜きる」 "hech narsa qoldirmay, toʻliq"ga urgʻu beradi. Passiv bilan birikkan 「〜られてしまう」 boshqaning harakatidan zarar koʻrib afsuslanishni bildiradi, 「〜てしまう」 esa koʻpincha oʻz xatoyingdan.
Misollar (6)
- 昨日、借りた本を全部読んでしまいました。Kecha olgan kitobimni butunlay oʻqib boʻldim.
- 大切な書類をなくしてしまった。Muhim hujjatlarni yoʻqotib qoʻydim.
- 宿題はもう終わってしまいました。Uy vazifasini allaqachon tugatib qoʻydim.
- 寝坊して、電車に乗り遅れてしまった。Uxlab qolib, poyezddan qolib ketibman.
- この本は一日で読んでしまった。Bu kitobni bir kunda oʻqib tugatdim.
- 雨に濡れて、風邪をひいてしまった。Yomgʻirda hoʻl boʻlib, shamollab qolibman.
Eslatmalar
- Soʻzlashuvda: 〜てしまう→〜ちゃう, 〜でしまう→〜じゃう 「( 食べちゃった」, 「飲んじゃった」).
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
電車に傘を忘れて( )。
- しまいました
- ありました
- みました
- おきました
Poyezdda soyabonimni unutib qo'yibman.
〜てしまう — afsuslanish. 〜ておく ataylab qilingan ishni bildiradi.
この仕事は今日中にやって( )つもりです。
- ある
- くる
- いる
- しまう
Bu ishni bugun ichida tugatib qo'ymoqchiman.
〜てしまう — ishni oxirigacha tugatish. 〜てある つもり bilan kelmaydi.
大事な書類をなくして( )。どうしよう。
- しまった
- おいた
- あった
- みた
Muhim hujjatni yo'qotib qo'ydim. Nima qilaman?
Afsus: V-て + しまった.
この本はおもしろくて、一日で読んで( )。
- おいた
- しまった
- あった
- いった
Bu kitob qiziq bo'lgani uchun bir kunda o'qib tugatdim.
Tugatish: V-て + しまう.
友達の秘密を、つい話し( )。
- ておいた
- てあった
- てみた
- てしまった
Do'stimning sirini beixtiyor aytib qo'ydim.
つい + V-てしまった — beixtiyor qilingan, afsuslanarli harakat.
大切な[ 落として / しまった / カップを / 割って ]。
大切なカップを落として★割ってしまった。
Qimmatli piyolani tushirib, sindirib qo'ydim.
電車の[ 駅を / 中で / しまって / 寝て ]乗り過ごした。
電車の中で寝て★しまって駅を乗り過ごした。
Poyezdda uxlab qolib, bekatdan o'tib ketdim.
ダイエット[ 中 / 食べちゃった / ケーキを / なのに ]。
ダイエット中なのにケーキを★食べちゃった。
Parhezda bo'lsam ham tortni yeb qo'ydim.
宿題は[ 午後は / 昼までに / しまって / やって ]遊ぼう。
宿題は昼までに★やってしまって午後は遊ぼう。
Uy vazifasini tushgacha tugatib, tushdan keyin o'ynaymiz.
彼女の[ とても / 名前を / しまい / 忘れて ]恥ずかしかった。
彼女の★名前を忘れてしまいとても恥ずかしかった。
Uning ismini unutib qo'yib, juda uyaldim.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- «V»ていらっしゃる∕〜でいらっしゃる ...yaptilar, ...ib turibdilar; ...dirlar (hurmat shakli)
- «V»ております ...yapman, ...ib turibman 「(〜ています」ning kamtarona shakli)
- 〜てはいられない∕〜ではいられない ...qilib oʻtirolmaymiz, ...qilib turish mumkin emas
- 〜てばかりはいられない faqat ...qilib oʻtira olmaymiz (boshqa ish qilish kerak)
- 〜てはいけない ...qilish mumkin emas (taqiq)
- 〜てもいい∕〜てもよろしい ...qilsa boʻladi, mayli (ruxsat)
- 〜てはならない ...qilmaslik kerak, ...ish mumkin emas (qatʼiy taqiq)
- 〜てほしい (boshqa birov) ...qilishini istamoq