Bosh sahifa › Grammatika › 〜ぬ
〜ぬ N2
inkor qoʻshimchasi (eski, kitobiy "〜ない")
Shakllanishi
- V-な(い) + ぬ (する → せぬ)
- V-な(い) + ぬ + N
Izoh
Klassik yapon tilidan qolgan inkor shakli boʻlib, 「ない」 oʻrnida ishlatiladi. Hozirgi tilda asosan ot oldidan aniqlovchi sifatida yoki tayyor iboralarda uchraydi: 「知らぬ間に」 (bilmay turib), 「見知らぬ人」 (notanish odam), 「思わぬ」 (kutilmagan). 「する」 feʼli 「せぬ」 boʻladi. Ogʻzaki nutqda kundalik inkor uchun ishlatilmaydi.
Oʻxshash shakllardan farqi
Oʻxshashlari: 「〜ない」, 「〜ず」, 「〜ざる」. 「〜ぬ」 maʼnosi 「ない」 bilan bir xil, faqat kitobiy, eski va asosan ot oldidan yoki tayyor iboralarda: 「見知らぬ人」, 「思わぬ」. 「〜ず」 bogʻlovchi va qoʻshimcha holat ("...masdan") vazifasida keladi, 「ぬ」 esa aniqlovchi yoki gap oxiri. 「〜ざる」 ham ot oldidan keladi, lekin yanada qadimiy va tayyor iboralarda 「( ざるを得ない」).
Misollar (6)
- 見知らぬ人に話しかけられた。Menga notanish odam gap qotdi.
- 彼は何も言わぬまま、部屋を出ていった。U hech narsa demay xonadan chiqib ketdi.
- 知らぬ間に眠ってしまった。Bilmay qolib uxlab qolibman.
- 気づかぬうちに時間が過ぎた。Sezmay qolib vaqt oʻtib ketdi.
- 彼は帰らぬ人となった。U qaytmas safarga ketdi (vafot etdi).
- 変わらぬ友情を誓った。Oʻzgarmas doʻstlikka qasamyod qildik.
Eslatmalar
- Bogʻliq shakllar: 「〜ず」, 「〜ねばならぬ」, 「〜ざるを得ない」.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
見知ら( )人に道を聞かれた。
- なく
- ずに
- ぬ
- なくて
Notanish bir odam mendan yo'l so'radi.
Otdan oldin kitobiy inkor: 〜ぬ + N.
彼は何も言わ( )まま、帰ってしまった。
- ぬ
- ずに
- なくて
- なく
U hech narsa demagan holda qaytib ketdi.
〜ぬまま = 〜ないまま (kitobiy).
知ら( )間に、外は暗くなっていた。
- ぬ
- れ
- せ
- よう
Bilmagan holda tashqari qorong'i bo'lib qolgan edi.
V-ない(ない tushib) + ぬ = ない ning eski shakli.
彼は「もう二度と会わ( )」と言って去った。
- れ
- ぬ
- せ
- う
U 'endi ikkinchi marta ko'rishmaymiz' deb ketdi.
会わぬ = 会わない (kitobiy).
準備をしておけば、思わ( )事故にも対応できる。
- せる
- よう
- ぬ
- ず
Tayyorgarlik ko'rib qo'yilsa, kutilmagan hodisaga ham chora ko'rish mumkin.
思わぬ + N = 'kutilmagan'.
旅行先の[ 昔の / 思わ / ところで / ぬ ]友達に会った。
旅行先の思わぬ★ところで昔の友達に会った。
Sayohatda kutilmagan joyda eski do'stimni uchratdim.
その[ 言わずに / 見知らぬ / 何も / 男は ]去っていった。
その★見知らぬ男は何も言わずに去っていった。
O'sha notanish erkak hech narsa demasdan ketib qoldi.
彼は[ 失敗 / 気をつけて / よう / せぬ ]作業を進めた。
彼は失敗★せぬよう気をつけて作業を進めた。
U xato qilmaslikka ehtiyot bo'lib ishni davom ettirdi.
彼は誰も[ 知らぬ / 出ていった / 町を / うちに ]。
彼は誰も知らぬうちに町を★出ていった。
U hech kim bilmagan holda shahardan chiqib ketdi.
母の[ 安心した / 変わらぬ / 見て / 笑顔を ]。
母の変わらぬ笑顔を★見て安心した。
Onamning o'zgarmagan tabassumini ko'rib xotirjam bo'ldim.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜なければならない∕〜なくてはならない∕〜なくてはいけない ...qilishi kerak, shart (majburiyat)
- 〜なくて済む∕〜ずに済む ...qilmasa ham boʻladi, ...qilishga hojat qolmaydi
- 〜ねばならない ...qilish shart, ...qilmogʻi lozim (rasmiy, kitobiy)
- 〜ざるを得ない ...qilmasdan iloji yoʻq, majburan ...ishga toʻgʻri keladi
- 〜なくてもいい∕〜なくてもかまわない ...qilmasa ham boʻladi, hechqisi yoʻq
- 〜なくて、… ...emasligi sababli, ...qilmagani uchun
- 〜なくなる ...qilmay qoʻymoq, ...boʻlmay qolmoq
- 〜ずにはいられない∕〜ないではいられない ...masdan turolmaslik, beixtiyor ...moq