Bosh sahifa › Grammatika › ~だの~だの
~だの~だの N2
...mish, ...mish (norozilik bilan sanash)
Shakllanishi
- N + だの + N + だの
- 普通形 + だの + 普通形 + だの (と)
Izoh
Bir nechta misol yoki gaplarni sanab, ularga nisbatan norozilik, zerikish yoki tanqid ohangini bildiradi. Ko'pincha birovning shikoyat va bahonalarini yetkazishda 「~だの~だのと言う」 shaklida ishlatiladi. Asosan og'zaki nutqqa xos. Ot va ナ-sifatlardan keyin 「だ」 qo'yilmaydi.
Oʻxshash shakllardan farqi
「~とか~とか」 neytral sanash, 「~やら~やら」 narsalar ko'p va tartibsiz ekanini bildiradi. 「~だの~だの」 esa deyarli har doim salbiy, norozi ohangga ega. 「~なり~なり」 esa tanlov taklif qiladi.
Misollar (6)
- 弟は、宿題が多いだの先生が厳しいだのと、文句ばかり言っている。Ukam uy vazifasi ko'pmish, o'qituvchi qattiqqo'lmish deb faqat shikoyat qiladi.
- 彼女は旅行の前に、服だの靴だの、たくさん買い込んだ。U sayohatdan oldin kiyimmi, poyabzalmi, ko'p narsa sotib oldi.
- 彼は高いだの遠いだのと言って、行きたがらない。U qimmat-mish, uzoq-mish deb, borishni istamaydi.
- 母は野菜を食べろだの早く寝ろだのとうるさい。Onam sabzavot ye-mish, erta yot-mish deb, qulogʻimni qoqadi.
- 会議では、予算がないだの人が足りないだのという意見が出た。Majlisda budjet yoʻq-mish, odam yetmaydi-mish degan fikrlar chiqdi.
- パーティーの前に、飲み物だのお菓子だのを買い込んだ。Ziyofatdan oldin ichimlik-pichimlik, shirinlik-pirinlik xarid qildim.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
娘は、ピーマンは苦いだのにんじんは嫌い( )と言って、野菜を食べようとしない。
- なり
- やら
- とか
- だの
Qizim qalampir achchiqmish, sabzi yoqmasmish deb sabzavot yeyishni xohlamaydi.
Birinchi qism 「だの」 bo'lgani va norozilik ohangi borligi uchun juftlik ham 「だの」.
部長は、報告書の字が小さい( )、表が見にくいだのと、細かいことばかり言う。
- だの
- とか
- にしろ
- であれ
Bo'lim boshlig'i hisobotning yozuvi maydamish, jadval ko'rishga noqulaymish deb faqat mayda narsalarni aytadi.
Ikkinchi qismdagi 「だのと」 ga mos ravishda birinchisi ham 「だの」 bo'ladi.
彼は部屋が狭い( )、駅から遠いだの、文句ばかり言っている。
- だの
- ものの
- くせに
- ばかりに
U xona tor-u, bekatdan uzoq deb faqat noliydi.
Norozilik bilan sanash: 〜だの〜だの.
弟は、宿題が多いだの先生が厳しい( )と、毎日うるさい。
- ものの
- だの
- くせに
- わりに
Ukam vazifa ko'p-u, ustoz qattiqqo'l deb har kuni javraydi.
Juft shakl: 〜だの〜だの(と).
妻は、服がない( )靴が古いだのと言って、また買い物に出かけた。
- ばかりか
- からには
- うえに
- だの
Xotinim kiyimim yo'q-u, poyabzalim eski deb, yana xarid qilgani ketdi.
Narsalarni norozilik bilan sanash: 〜だの〜だの.
彼は会議のたびに、[ 資料が / 時間が / だの / 長い ]多いだのと不満を言う。
彼は会議のたびに、時間が長い★だの資料が多いだのと不満を言う。
U har majlisda vaqt uzunmish, hujjatlar ko'pmish deb norozilik bildiradi.
客は、料理がまずい[ だの / だのと / 高い / 値段が ]文句を言った。
客は、料理がまずいだの値段が★高いだのと文句を言った。
Mijoz taom bemaza-yu, narxi qimmat deb noliydi.
彼女は、寒いだの[ 全然 / 眠い / 言って / だのと ]動かない。
彼女は、寒いだの眠い★だのと言って全然動かない。
U sovuq-u, uyqum keldi deb, umuman qimirlamaydi.
息子は、ゲームを買って[ くれ / 欲しい / 自転車が / だの ]だのと、うるさい。
息子は、ゲームを買ってくれだの自転車が★欲しいだのと、うるさい。
O'g'lim o'yin olib ber-u, velosiped kerak deb xarxasha qiladi.
上司は、仕事が遅いだの[ 毎日 / 字が / だのと / 汚い ]文句を言う。
上司は、仕事が遅いだの★字が汚いだのと毎日文句を言う。
Boshliq ishing sekin-u, yozuving xunuk deb, har kuni gap qiladi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 尊敬語 Hurmat tili (boshqa odam harakatini ulugʻlash)
- 謙譲語 Kamtarlik tili (oʻz harakatini pastroq qilib aytish)
- 丁寧語 Muloyim til (です‧ます shakli)
- 聞こえる eshitilmoq (tovush oʻz-oʻzidan qulogʻiga kirmoq)
- 見える koʻrinmoq (oʻz-oʻzidan koʻzga tashlanmoq)
- «N»がする (hid, taʼm, ovoz, his) sezilmoq, kelmoq
- 〜ぶる oʻzini ...dek koʻrsatmoq, ...sifatida oʻzini tutmoq
- «N»中∕«N»中 ...davomida, ...jarayonida; butun ... boʻyi