Bosh sahifa › Grammatika › ~や・~や否や
~や・~や否や N1
...ishi bilan, ...hamono
Shakllanishi
- V-る + や
- V-る + や否や
Izoh
Bir voqea sodir bo'lishi bilan darhol ikkinchi voqea yuz berganini bildiradi. Ko'pincha ikkinchi qismda tashqi reaksiya yoki kutilmagan o'zgarish keladi. Juda yozma va rasmiy uslubga xos, yangiliklar va adabiyotda uchraydi. Ikkinchi qismda iroda va buyruq shakllari kelmaydi.
Oʻxshash shakllardan farqi
「~が早いか」 bilan ma'nosi deyarli bir xil. 「~なり」 da odatda bitta shaxsning ikki harakati tasvirlanadi, 「や否や」 da esa subyektlar har xil bo'lishi mumkin. 「~たとたん」 og'zaki nutqda ham qo'llanadi.
Misollar (6)
- その歌手が舞台に現れるや否や、会場から大きな拍手が起こった。U qo'shiqchi sahnaga chiqishi bilan zalda katta qarsaklar yangradi.
- ニュースが報じられるや、問い合わせの電話が殺到した。Yangilik e'lon qilinishi bilanoq so'rov qo'ng'iroqlari yog'ilib ketdi.
- ドアが開くや否や、子どもたちが走り出した。Eshik ochilishi hamono bolalar yugurib chiqdi.
- 試験が終わるや、学生たちは外へ飛び出した。Imtihon tugashi hamono talabalar tashqariga otildi.
- そのニュースを聞くや否や、彼は空港へ向かった。U yangilikni eshitishi bilanoq aeroportga yoʻl oldi.
- チケットの販売が始まるや否や、サイトがつながらなくなった。Chipta sotuvi boshlanishi hamono sayt ochilmay qoldi.
Eslatmalar
- 「否」 「いな」 deb o'qiladi: 「やいなや」.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
ドアが開く( )、子どもたちは教室に飛び込んできた。
- ばかりか
- 以上
- や否や
- ところを
Eshik ochilishi bilanoq bolalar sinfga otilib kirishdi.
Lug'at shakli + 「や否や」 darhol ketma-ketlikni bildiradi.
新製品が発売される( )、店の前には長い行列ができた。
- とは
- なら
- にしろ
- や
Yangi mahsulot sotuvga chiqishi bilanoq do'kon oldida uzun navbat hosil bo'ldi.
「や」 「や否や」 ning qisqa shakli bo'lib, xuddi shu ma'noni beradi. 「なら」 o'tgan zamon natijasi bilan kelmaydi.
彼は空港に着く( )、家族に電話をかけた。
- や否や
- ものを
- ばかりに
- とあって
U aeroportga yetib kelishi bilan oilasiga qo'ng'iroq qildi.
Darhol: V-る + や否や.
その歌手が舞台に現れる( )、会場から大きな拍手が起こった。
- ものの
- にあって
- や
- そばから
Qo'shiqchi sahnaga chiqishi hamono zaldan kuchli olqish yangradi.
Qisqa shakl: V-る + や.
試験が終わる( )、学生たちは一斉に話し始めた。
- かたがた
- ながらに
- いかんで
- や否や
Imtihon tugashi hamono talabalar birdaniga gaplasha boshladi.
〜や否や – ...ishi bilan darhol.
彼は[ 席に / パソコンを / や否や / 着く ]開いた。
彼は席に着く★や否やパソコンを開いた。
U o'rniga o'tirishi bilanoq kompyuterni ochdi.
彼女は[ 知らせを / その / や否や / 聞く ]泣き出した。
彼女はその知らせを聞く★や否や泣き出した。
U bu xabarni eshitishi bilan yig'lab yubordi.
雨が[ 軒下に / 降り出す / 人々は / や否や ]駆け込んだ。
雨が降り出すや否や★人々は軒下に駆け込んだ。
Yomg'ir yog'a boshlashi bilan odamlar ayvon ostiga yugurib kirishdi.
新しい法律が[ 声が / 発表される / 反対の / や ]上がった。
新しい法律が発表される★や反対の声が上がった。
Yangi qonun e'lon qilinishi hamono qarshilik ovozlari ko'tarildi.
社長は[ 大声で / 会議室に / や否や / 入る ]話し始めた。
社長は★会議室に入るや否や大声で話し始めた。
Direktor majlis zaliga kirishi bilan baland ovozda gapira boshladi.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 尊敬語 Hurmat tili (boshqa odam harakatini ulugʻlash)
- 謙譲語 Kamtarlik tili (oʻz harakatini pastroq qilib aytish)
- 丁寧語 Muloyim til (です‧ます shakli)
- 聞こえる eshitilmoq (tovush oʻz-oʻzidan qulogʻiga kirmoq)
- 見える koʻrinmoq (oʻz-oʻzidan koʻzga tashlanmoq)
- «N»がする (hid, taʼm, ovoz, his) sezilmoq, kelmoq
- 〜ぶる oʻzini ...dek koʻrsatmoq, ...sifatida oʻzini tutmoq
- «N»中∕«N»中 ...davomida, ...jarayonida; butun ... boʻyi