Bosh sahifa › Grammatika › ~はおろか
~はおろか N1
...u yoqda tursin, hatto ... ham
Shakllanishi
- N + はおろか、 + N + も/さえ/まで
Izoh
Birinchi narsa haqida gapirishga ham hojat yo'qligini, hatto undan oddiyroq yoki osonroq narsa ham amalga oshmasligini ta'kidlaydi. Ortidan 「も」, 「さえ」, 「まで」 va ko'pincha inkor shakli keladi. So'zlovchining hayrat yoki noroziligi aralashadi. Ikkinchi qismda buyruq yoki iroda shakllari ishlatilmaydi.
Oʻxshash shakllardan farqi
「~どころか」 ham shunga o'xshaydi, lekin u kutilganning aksi yuz berganini ham bildira oladi. 「~はもちろん」 neytral va ko'pincha ijobiy gaplarda ishlatiladi, 「はおろか」 esa asosan salbiy. 「~ばかりか」 ham qo'shimcha qilish ma'nosida, lekin salbiy ohang shart emas.
Misollar (6)
- 忙しくて、旅行はおろか、休日に出かけることもできない。Bandligimdan sayohat u yoqda tursin, dam olish kuni tashqariga chiqolmayman ham.
- 足をけがして、走ることはおろか、歩くことさえできない。Oyog'imni jarohatlab, yugurish u yoqda tursin, yura olmayman ham.
- 漢字はおろか、ひらがなも読めない。Kanji u yoqda tursin, hatto hiraganani ham oʻqiy olmayman.
- 旅行はおろか、近所に出かける時間もない。Sayohat u yoqda tursin, hatto qoʻshnilarga chiqishga ham vaqtim yoʻq.
- 熱があって、食事はおろか水も飲めない。Isitmam bor, ovqat u yoqda tursin, hatto suv ham icha olmayman.
- 週末はおろか、毎日夜中まで働いている。Dam olish kunlari u yoqda tursin, har kuni yarim tungacha ishlayman.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
引っ越したばかりで、近所に友達( )、知り合いさえいない。
- にしても
- はおろか
- にかぎらず
- だけあって
Hozirgina ko'chib kelganim uchun atrofda do'st u yoqda tursin, hatto tanish ham yo'q.
「さえ~ない」 bilan kuchli inkor 「はおろか」 orqali beriladi.
彼は漢字( )、ひらがなも読めない。
- だけに
- にしては
- からといって
- はおろか
U kanji u yoqda tursin, hatto hiraganani ham o'qiy olmaydi.
Qiyinroq narsani (kanji) chetga surib, osonrog'i ham bo'lmasligini aytish uchun 「はおろか」.
忙しくて、旅行( )週末に休むことさえできない。
- はおろか
- にもまして
- ばかりに
- なりに
Bandligimdan sayohat u yoqda tursin, dam olish kuni dam olishga ham imkonim yo'q.
「はおろか~さえ」 kattaroq narsani inkor qilib, kichigi ham yo'qligini bildiradi.
この村には病院( )、薬局すらない。
- にかぎらず
- どころか
- はおろか
- をおいて
Bu qishloqda kasalxona u yoqda tursin, dorixona ham yo'q.
「はおろか~すら」 qolipi. 「どころか」 ham o'xshash, lekin bu yerda 「すら」 bilan rasmiy uslubda 「はおろか」 mos.
祖母は携帯電話の使い方( )、テレビのリモコンの使い方もよく分からない。
- に関して
- を問わず
- に加えて
- はおろか
Buvim mobil telefondan foydalanish u yoqda tursin, televizor pultini ham yaxshi bilmaydi.
Salbiy gapda 「はおろか~も」. 「に加えて」 ijobiy qo'shimcha uchun ishlatiladi.
熱が高くて、[ はおろか / 食事 / 飲めない / 水さえ ]。
熱が高くて、食事はおろか★水さえ飲めない。
Isitmam baland bo'lib, ovqat u yoqda tursin, hatto suv ham icholmayman.
けがのせいで、[ 走る / 歩くこと / はおろか / こと ]さえできない。
けがのせいで、走ること★はおろか歩くことさえできない。
Jarohat tufayli yugurish u yoqda tursin, yurishga ham qodir emasman.
彼は[ はおろか / 言葉 / 外国語 / 自分の国の ]でさえ上手に書けない。
彼は★外国語はおろか自分の国の言葉でさえ上手に書けない。
U chet tili u yoqda tursin, o'z ona tilida ham yaxshi yoza olmaydi.
引っ越したばかりで、[ はおろか / 布団 / 家具 / 寝る ]もまだない。
引っ越したばかりで、家具はおろか寝る★布団もまだない。
Endigina ko'chib keldim, mebel u yoqda tursin, uxlaydigan ko'rpa-to'shak ham hali yo'q.
その事故のことは、[ 詳しい / 名前すら / はおろか / 内容 ]聞いたことがない。
その事故のことは、詳しい★内容はおろか名前すら聞いたことがない。
O'sha voqea haqida batafsil mazmuni u yoqda tursin, nomini ham eshitmaganman.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 〜しかない ...dan boshqa iloj yoʻq; faqat ... bor, xolos
- 〜さえ〜ば∕〜さえ〜なら faqat ... boʻlsa bas (yagona yetarli shart)
- 〜ばかりに faqat ...gani sababli (yomon natija)
- 〜だけあって ...ligi bejiz emas, ...ligiga yarasha
- 〜だけに aynan ...gani uchun ham (yanada)
- 〜だけのことはある ...ga arziydi, ...ligi bejiz emas
- Vてばかりいる faqat ...ib oʻtiradi (boshqa hech narsa qilmay)
- 〜ばかりだ tobora (faqat yomon tomonga) ...ib bormoqda