Bosh sahifa › Grammatika › N が できます(完成・発生)
N が できます(完成・発生) N5
N tayyor bo'ladi / quriladi / paydo bo'ladi
Shakllanishi
- N + が + できます
Izoh
「できます」 faqat 'qila olmoq' emas, balki 'tayyor bo'lmoq, qurilmoq, ochilmoq, paydo bo'lmoq' ma'nolarida ham ishlatiladi. Bunda ega 「が」 bilan keladi: 「駅の前にホテルができました」. Do'st, farzand, vaqt, ish kabi narsalar 'paydo bo'lganda' ham shu fe'l ishlatiladi: 「友達ができました」「用事ができました」.
Oʻxshash shakllardan farqi
Imkoniyat ma'nosidagi 「Nができます」 (「日本語ができます」 — yaponchani biladi) bilan aralashtirmang: bu yerda gap ko'nikma emas, biror narsaning vujudga kelishi haqida. 「つくります」 o'timli fe'l (kimdir yasaydi), 「できます」 esa o'timsiz — narsa o'zi tayyor bo'ladi.
Misollar (6)
- 駅の前に新しいスーパーができました。Bekat oldida yangi supermarket ochildi.
- 駅の近くに新しい病院ができました。Bekat yaqinida yangi kasalxona qurildi.
- コピーは三時までにできますか。Nusxa soat uchgacha tayyor boʻladimi?
- 友達がたくさんできました。Koʻp doʻst orttirdim.
- 近くに大きい公園ができるそうです。Yaqin atrofda katta bogʻ quriladi ekan.
- 急に用事ができて、行けなくなりました。Birdan ishim chiqib qoldi, borolmaydigan boʻldim.
Eslatmalar
- 友達ができる — do'st orttirmoq; 子どもができる — farzand ko'rmoq.
Oʻzingizni sinang
Savolni bosing — javob ochiladi.
家の近くに大きい公園が( )。とても便利になりました。
- しました
- できました
- つくりました
- なりました
Uy yaqinida katta bog' qurildi. Juda qulay bo'ldi.
Narsaning qurilishi, paydo bo'lishi 「Nができる」 bilan aytiladi. 「つくる」 o'timli fe'l, 「が」 bilan kelmaydi.
注文したケーキは3時に( )そうです。
- する
- なる
- できる
- ある
Buyurtma qilgan tortim soat 3 da tayyor bo'larkan.
'Tayyor bo'lmoq' ma'nosi 「できる」. 「3時になる」 'soat 3 bo'ladi' degani, bu yerda mos emas.
子どもが( )、生活が大きく変わりました。
- なって
- して
- できて
- あって
Farzandli bo'lib, hayotim katta o'zgardi.
'Farzand ko'rmoq' 「子どもができる」 deyiladi.
この町に新しい空港が( )予定です。
- ある
- する
- なる
- できる
Bu shaharda yangi aeroport qurilishi rejalashtirilgan.
Qurilish, ochilish 「できる」 bilan ifodalanadi.
日本に来てから、友達がたくさん( )、学校が楽しくなりました。
- できて
- あって
- なって
- して
Yaponiyaga kelganimdan beri ko'p do'st orttirib, maktab qiziqarli bo'ldi.
Do'st orttirish 「友達ができる」. 「友達がある」 deyilmaydi.
駅の前に[ ホテルが / 新しい / そうです / できた ]。
駅の前に新しいホテルが★できたそうです。
Bekat oldida yangi mehmonxona qurilibdi.
あした[ レポートが / までに / と思います / できる ]。
あしたまでに★レポートができると思います。
Ertagacha hisobot tayyor bo'ladi deb o'ylayman.
うちの近くに[ 便利に / 大きな / できて / 病院が ]なりました。
うちの近くに大きな病院ができて★便利になりました。
Uyimiz yaqinida katta kasalxona qurilib, qulay bo'ldi.
パーティーの[ います / 料理は / できて / もう ]。
パーティーの★料理はもうできています。
Ziyofat taomlari allaqachon tayyor.
ケーキは[ 30分で / から / あと / できる ]、待っていてください。
ケーキはあと30分で★できるから、待っていてください。
Tort yana 30 daqiqada tayyor bo'ladi, kutib turing.
Shu guruhdagi boshqa grammatikalar
- 尊敬語 Hurmat tili (boshqa odam harakatini ulugʻlash)
- 謙譲語 Kamtarlik tili (oʻz harakatini pastroq qilib aytish)
- 丁寧語 Muloyim til (です‧ます shakli)
- 聞こえる eshitilmoq (tovush oʻz-oʻzidan qulogʻiga kirmoq)
- 見える koʻrinmoq (oʻz-oʻzidan koʻzga tashlanmoq)
- «N»がする (hid, taʼm, ovoz, his) sezilmoq, kelmoq
- 〜ぶる oʻzini ...dek koʻrsatmoq, ...sifatida oʻzini tutmoq
- «N»中∕«N»中 ...davomida, ...jarayonida; butun ... boʻyi